Dakrioadenit
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 49-b. — ziyouz.com
Dakrioadenit (yun. dakryon — yoş va aden — bez) — köz yoşi bezining yalliğlanişi. Köpinça bir tomonlama böladi. D.ning ötkir va surunkali xillari bor. D. infeksion kasalliklar (gripp, tepki, angina, qizamiq va b. kasalliklar) natijasida paydo bölib, bunda yuqori qovoqning çakka sohasida oğriq, şiş, qizariş kuzatiladi. Ba'zan şiş oqibatida bez juda kattalaşib, köz tirqişi torayib, köz soqqasini burun va içki-past tomonga surib qöyadi. Bemorning boşi ogrib, tinkasi quriydi, t-rasi kötariladi, quloq oldi limfa bezlari şişib, uşlaganda oğriydi. Yalliğlanib şişgan yoş bezi kamdan-kam hollarda yorilib, yiring çiqadi yoki yoş bezining abssessga olib keladi. Sil, zaxm kabi umumiy kasalliklar oqibatida kelib çiqqan surunkali D. kam uçraydi. U asta-sekin boşlanadi, köz soqqasi oldinga yoki pastga, içkariga siljiydi. D.ga sabab bölgan asosiy kasallikka davo qilinsa, yalliğlaniş yöqolib ketadi. Bemorni faqat vraç davolaydi. Mahalliy (quruq issiq, UVÇ) va umumiy davo: antibiotik va sulfanilamid preparatlar tavsiya etiladi. Yoş bezining yiringlaşi röy bersa, jarroxlik usuli qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАКРИОАДЕНИТ (юн. dakryon — ёш ва aden — без) — кўз ёши безининг яллиғланиши. Кўпинча бир томонлама бўлади. Д.нинг ўткир ва сурункали хиллари бор. Д. инфекцион касалликлар (грипп, тепки, ангина, қизамиқ ва б. касалликлар) натижасида пайдо бўлиб, бунда юқори қовоқнинг чакка соҳасида оғриқ, шиш, қизариш кузатилади. Баъзан шиш оқибатида без жуда катталашиб, кўз тирқиши торайиб, кўз соққасини бурун ва ички-паст томонга суриб қўяди. Беморнинг боши огриб, тинкаси қурийди, т-раси кўтарилади, қулоқ олди лимфа безлари шишиб, ушлаганда оғрийди. Яллиғланиб шишган ёш бези камдан-кам ҳолларда ёрилиб, йиринг чиқади ёки ёш безининг абсцессга олиб келади. Сил, захм каби умумий касалликлар оқибатида келиб чиққан сурункали Д. кам учрайди. У аста-секин бошланади, кўз соққаси олдинга ёки пастга, ичкарига силжийди. Д.га сабаб бўлган асосий касалликка даво қилинса, яллиғланиш йўқолиб кетади. Беморни фақат врач даволайди. Маҳаллий (қуруқ иссиқ, УВЧ) ва умумий даво: антибиотик ва сульфаниламид препаратлар тавсия этилади. Ёш безининг йиринглаши рўй берса, жаррохлик усули қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.