Dala qandalasi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 54–55-b. — ziyouz.com
Dala qandalasi (Lygus pratensis L.) — hammaxör haşarot; D.q.ning kattaligi 3,5—4 mm, rangi yaşil, qora naqşlari, qanotining ustki qismida, kökragining ost tomonida doğlari bor. Tanasi çöziq, tuxumsimon. Liçinkasi kiçikligi va qanotsizligi b-n voyaga yetgan qandaladan ajralib turadi. Tuxumi 1 mm. Qand lavlagi (nihollari va uruği), dukkakli ötlar, köpçilik tolali, moyli, dorivor, sabzavot va manzarali hamda ğalla ekinlariga katta zarar keltiradi. Zararlangan şona, gul va mayda tugunçalar batamom tökilib ketadi, zararlangan kösaklarda botiq qora doğlar paydo böladi, mayda kösaklarning şakli qinğir-qiyşiq bölib, tolasi yetilmay vaqtidan oldin oçiladi (hosil 60% gaça kamayişi mumkin). D. q. yetuk haşarot holatida turli ösimlik qoldiqlari ostida qişlaydi. Mavsumda 3—4 marta nasl beradi.
Kuraş çoralari: erta bahorda dalani begona ötlardan tozalaş, kuzda esa zararkunanda şuvoqda töplanişini hisobga olib, qandalaga qarşi tegişli preparatlarni qöllaş, ehtiyoj tuğilganda D. q.ga qarşi detsis, super-zipak, simbuş, siraks yoki fostak preparatlaridan birini belgilangan meyorda qöllaş tavsiya etiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАЛА ҚАНДАЛАСИ (Lygus pratensis L.) — ҳаммахўр ҳашарот; Д.қ.нинг катталиги 3,5—4 мм, ранги яшил, қора нақшлари, қанотининг устки қисмида, кўкрагининг ост томонида доғлари бор. Танаси чўзиқ, тухумсимон. Личинкаси кичиклиги ва қанотсизлиги б-н вояга етган қандаладан ажралиб туради. Тухуми 1 мм. Қанд лавлаги (ниҳоллари ва уруғи), дуккакли ўтлар, кўпчилик толали, мойли, доривор, сабзавот ва манзарали ҳамда ғалла экинларига катта зарар келтиради. Зарарланган шона, гул ва майда тугунчалар батамом тўкилиб кетади, зарарланган кўсакларда ботиқ қора доғлар пайдо бўлади, майда кўсакларнинг шакли қинғир-қийшиқ бўлиб, толаси етилмай вақтидан олдин очилади (ҳосил 60% гача камайиши мумкин). Д. қ. етук ҳашарот ҳолатида турли ўсимлик қолдиқлари остида қишлайди. Мавсумда 3—4 марта насл беради.
Кураш чоралари: эрта баҳорда далани бегона ўтлардан тозалаш, кузда эса зараркунанда шувоқда тўпланишини ҳисобга олиб, қандалага қарши тегишли препаратларни қўллаш, эҳтиёж туғилганда Д. қ.га қарши децис, супер-зипак, цимбуш, циракс ёки фостак препаратларидан бирини белгиланган меъёрда қўллаш тавсия этилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.