Dalaçoy
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 56-b. — ziyouz.com
Dalaçoy (Hypericum L.) — dalaçoydoşlar oilasiga mansub öt yoki çala butalardan iborat ösimliklar turkumi. 200 ga yaqin turi bor, köpçiligi Örta dengiz hududlarida ösadi. Özbekistonda 3 turi bor. Ular çoyçöp, dalaçoy, çoyöt, qizilpoyça deb yuritiladi. D.larning barglari oddiy, yaxlit, köpçiligi qaramaqarşi joylaşgan. Guli — rövaksimon töpgul, sariq, ikki jinsli. Kosaçabarglari köpinça yarmisigaça qöşilgan. Çangçilari köp, özaro tutaşgan. Uruğçisi bitta, 3—5 uyali. Mevasi kösakça. Özbekistonning adir va toğli xududlarida D.ning N. perforatum L. degan turi köp tarqalgan. Iyun—sent.da gullab uruğlaydi. Tarkibida oşlovçi moddalar, efir moylari va S vitamin bor. Xalq tabobatida (me'da-içak kasalliklarida va qon aralaş iç ketganda) işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАЛАЧОЙ (Hypericum L.) — далачойдошлар оиласига мансуб ўт ёки чала буталардан иборат ўсимликлар туркуми. 200 га яқин тури бор, кўпчилиги Ўрта денгиз ҳудудларида ўсади. Ўзбекистонда 3 тури бор. Улар чойчўп, далачой, чойўт, қизилпойча деб юритилади. Д.ларнинг барглари оддий, яхлит, кўпчилиги қарамақарши жойлашган. Гули — рўваксимон тўпгул, сариқ, икки жинсли. Косачабарглари кўпинча ярмисигача қўшилган. Чангчилари кўп, ўзаро туташган. Уруғчиси битта, 3—5 уяли. Меваси кўсакча. Ўзбекистоннинг адир ва тоғли худудларида Д.нинг Н. perforatum L. деган тури кўп тарқалган. Июнь—сент.да гуллаб уруғлайди. Таркибида ошловчи моддалар, эфир мойлари ва С витамин бор. Халқ табобатида (меъда-ичак касалликларида ва қон аралаш ич кетганда) ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.