Dalmatsiya
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 60-b. — ziyouz.com
Dalmatsiya — Xorvatiyadagi tarixiy viloyat, qad aholisi — dalmatlar (nomi şundan) va b. 6—7-a.larda slavyanlar kelib örnaşgan. 9-a.da Xorvat davlati, 12-a. boşlarida Vengriya tarkibiga kirgan. 12—15-a.lar boşida örta asr şahar kommunalari (Zadar, Split, Dubrovnik, Kotor va b.) gullab yaşnagan. 1420—1797 y.larda D. (Dubrovnikdan boşqa) Venetsiya qöl ostida bölgan (16- a.da D.ning içki viloyatlari Turkiya tasarrufiga ötgan), 1797—1918 y.larda Avstriya tarkibida (1805—13 y.larda Fransiya qöl ostida, 1809—13 y.larda Illiriya provinsiyalari tarkibida). 1918 y.dan D. (Zadar va Italiya tomonidan eğallangan ba'zi orollardan taşkari) Serblar, Xorvatlar va Slovenlar kirolligi (1929 y.dan Yugoslaviya) tarkibida. 1941 y. faşist bosqinçilari tomonidan taşkil qilingan qöğirçoq «Mustaqil Xorvatiya davlati» tarkibiga kiritilgan. 1945 y.dan D. Çernogoriya (jan. qismi) va Xorvatiya tarkibida.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАЛМАЦИЯ — Хорватиядаги тарихий вилоят, қад аҳолиси — далматлар (номи шундан) ва б. 6—7-а.ларда славянлар келиб ўрнашган. 9-а.да Хорват давлати, 12-а. бошларида Венгрия таркибига кирган. 12—15-а.лар бошида ўрта аср шаҳар коммуналари (Задар, Сплит, Дубровник, Котор ва б.) гуллаб яшнаган. 1420—1797 й.ларда Д. (Дубровникдан бошқа) Венеция қўл остида бўлган (16- а.да Д.нинг ички вилоятлари Туркия тасарруфига ўтган), 1797—1918 й.ларда Австрия таркибида (1805—13 й.ларда Франция қўл остида, 1809—13 й.ларда Иллирия провинциялари таркибида). 1918 й.дан Д. (Задар ва Италия томонидан эғалланган баъзи ороллардан ташкари) Серблар, Хорватлар ва Словенлар кироллиги (1929 й.дан Югославия) таркибида. 1941 й. фашист босқинчилари томонидан ташкил қилинган қўғирчоқ «Мустақил Хорватия давлати» таркибига киритилган. 1945 й.дан Д. Черногория (жан. қисми) ва Хорватия таркибида.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.