Dam oliş uylari
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 64-b. — ziyouz.com
Dam oliş uylari - dam oliş rejimi muayyan tartibga solingan soğlomlaştiriş muassasalari. D.o.u. maxsus tibbiy kuzatuv va davoga muhtoj bölmagan soğlom kişilar uçun möljallangan. Şu jihatdan mineral suvlar, şifobaxş balçiq b-n davolaniladigan va fizioterapiya qöllaniladigan sanatoriylardan farq qiladi (ayni vaqtda D.o.u.da dam olayotganlarga zarur bölganda tibbiy yordam körsata oladigan tibbiyot xodimi böladi). D.o.u.da dam oluvçilar uçun iqlimiy, gigiyenik hamda madaniy-maişiy xizmat körsatiş şaroitlari, şuningdek, töla-tökis ovqatlaniş tarzi e'tiborga olinadi. D.o.u. umumiy (kattalar uçun), maxsus (oilaviy, yoşlar uçun) bölişi mumkin. 2 kunlik, 12 kunlik va 15 kunlikD.o.u. kengtarqalgan. Ularning ayrimlarida (palatka, lager) dam oliş turizm b-n qöşib olib boriladi. Pansionatlar va dam oliş bazalari ham mavjud.
Birinçi dam oliş uyi Toşkent yaqinidagi Yalanğoç qişloğida taşkil etilgan (1934) bölib, poytaxt i.ç. korxonalarining ilğorlari dam olişiga möljallangan. Özbekistonda 1-kolxozçilar dam oliş uyi Toşkent viloyati Qibray tumanida oçilgan (1947).
D.o.u.ga yöllanmalarning kupi kasaba uyuşmasi tomonidan ijtimoiy sugurta mablağlari hisobiga bepul yoki imtiyozli narxda beriladi. D.o.u.da ma'lum rejimga rioya qilinadi, dam oluvçilar köproq vaqtni oçiq havoda (ekskursiyada, sport b-n şuğullanib) ötkazadilar, ularga soğlom kişilarga möljallangan ovqatlar beriladi.
Özbekistonda Kumuşkon, Söqoq, Sumça, Xöjakent, Xondiza, Samarqand, Farğona kabi mavsumiy va doimiy D.o.u. bor (2002).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАМ ОЛИШ УЙЛАРИ - дам олиш режими муайян тартибга солинган соғломлаштириш муассасалари. Д.о.у. махсус тиббий кузатув ва давога муҳтож бўлмаган соғлом кишилар учун мўлжалланган. Шу жиҳатдан минерал сувлар, шифобахш балчиқ б-н даволаниладиган ва физиотерапия қўлланиладиган санаторийлардан фарқ қилади (айни вақтда Д.о.у.да дам олаётганларга зарур бўлганда тиббий ёрдам кўрсата оладиган тиббиёт ходими бўлади). Д.о.у.да дам олувчилар учун иқлимий, гигиеник ҳамда маданий-маиший хизмат кўрсатиш шароитлари, шунингдек, тўла-тўкис овқатланиш тарзи эътиборга олинади. Д.о.у. умумий (катталар учун), махсус (оилавий, ёшлар учун) бўлиши мумкин. 2 кунлик, 12 кунлик ва 15 кунликД.о.у. кенгтарқалган. Уларнинг айримларида (палатка, лагерь) дам олиш туризм б-н қўшиб олиб борилади. Пансионатлар ва дам олиш базалари ҳам мавжуд.
Биринчи дам олиш уйи Тошкент яқинидаги Яланғоч қишлоғида ташкил этилган (1934) бўлиб, пойтахт и.ч. корхоналарининг илғорлари дам олишига мўлжалланган. Ўзбекистонда 1-колхозчилар дам олиш уйи Тошкент вилояти Қибрай туманида очилган (1947).
Д.о.у.га йўлланмаларнинг купи касаба уюшмаси томонидан ижтимоий сугурта маблағлари ҳисобига бепул ёки имтиёзли нархда берилади. Д.о.у.да маълум режимга риоя қилинади, дам олувчилар кўпроқ вақтни очиқ ҳавода (экскурсияда, спорт б-н шуғулланиб) ўтказадилар, уларга соғлом кишиларга мўлжалланган овқатлар берилади.
Ўзбекистонда Кумушкон, Сўқоқ, Сумча, Хўжакент, Хондиза, Самарқанд, Фарғона каби мавсумий ва доимий Д.о.у. бор (2002).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.