Damanlar
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 65-b. — ziyouz.com
Damanlar DAMANLAR, jiryaklar (Nugacoidea) — yöldoşli sut emizuvçilar turkumi. Tanasining uz. 30—60 sm, vazni 1,5—4,5 kg. Taşqi körinişi kemiruvçilarga öxşasada, filogenetik jihatdan xartumlilarga yaqinroq. Ustki labi ayri, oldingi oyoqlari 4, keyingi oyoklari 3 barmoqli bölib, tuyoqsimon tirnoqlar b-n qoplangan. Oldingi kurak tişlarining orqa tomonida emali bölmaydi va doim ösib turadi. Hoz. D. bitta oilaga mansub bölgan 2—3 uruğ (7—12 tur)dan iborat. Afrikada va Osiyoda (Arabiston yarim orolidan Suriyagaça) tarqalgan. Örmonlarda yakka-yakka va toğlarda 4,5 ming m gaça balandlikda koloniya bölib yaşaydi. Yerda yoki daraxtda hayot keçiradigan serharakat, asosan, ötxör hayvonlar. Yilda bir marta 1—3 tadan bolalaydi. Göşti uçun ovlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАМАНЛАР, жиряклар (Нугаcoidea) — йўлдошли сут эмизувчилар туркуми. Танасининг уз. 30—60 см, вазни 1,5—4,5 кг. Ташқи кўриниши кемирувчиларга ўхшасада, филогенетик жиҳатдан хартумлиларга яқинроқ. Устки лаби айри, олдинги оёқлари 4, кейинги оёклари 3 бармоқли бўлиб, туёқсимон тирноқлар б-н қопланган. Олдинги курак тишларининг орқа томонида эмали бўлмайди ва доим ўсиб туради. Ҳоз. Д. битта оилага мансуб бўлган 2—3 уруғ (7—12 тур)дан иборат. Африкада ва Осиёда (Арабистон ярим оролидан Суриягача) тарқалган. Ўрмонларда якка-якка ва тоғларда 4,5 минг м гача баландликда колония бўлиб яшайди. Ерда ёки дарахтда ҳаёт кечирадиган серҳаракат, асосан, ўтхўр ҳайвонлар. Йилда бир марта 1—3 тадан болалайди. Гўшти учун овланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.