Damdam çaşma
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 67-b. — ziyouz.com
Damdam çaşma — yuqori paleolit va ilk jez davriga oid manzilgoh. Katta Bolxon toğining jan. yon bağri (Turkmaniston) dagi dara ğorlaridan topilgan. Ikki ğori örganilgan. Ularning har biri bir neça madaniy qatlamdan iborat. 1-ğor (D—I) dan prizma şaklidagi nukleus, çaqmoqlangan toş bölaklari, toş piçoq, bigiz, azil tipidagi qisqiç, yönuvçi toş qurol (quyi qismidan) va çaqmoqtoş qurollar, hayvon suyaklari, sopol siniqlari (yuqori qismidan) topilgan. 2-ğor (D-P) 23 madaniy qatlamni öz içiga oladi. Eng pastki qatlamlaridan faqat toş qurollar (qisqiç, öroqsimon randa, nukleus, parma, piçoq va pardozlangan qisqiçlar) topilgan. Yuqori qatlamlarida mehnat qurollari çiqqan, pardozlangan çaqmoqtoş qurollari va suyak ignalar 4 qavatdan köp topilgan. 1— 3qavatlarda toş qurollar b-n birga sirti silliqlanib, uç burçakli, öyma va töğri çiziqli naqşlar solingan sopol idişlar ham uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАМДАМ ЧАШМА — юқори палеолит ва илк жез даврига оид манзилгоҳ. Катта Болхон тоғининг жан. ён бағри (Туркманистон) даги дара ғорларидан топилган. Икки ғори ўрганилган. Уларнинг ҳар бири бир неча маданий қатламдан иборат. 1-ғор (Д—I) дан призма шаклидаги нуклеус, чақмоқланган тош бўлаклари, тош пичоқ, бигиз, азил типидаги қисқич, йўнувчи тош қурол (қуйи қисмидан) ва чақмоқтош қуроллар, ҳайвон суяклари, сопол синиқлари (юқори қисмидан) топилган. 2-ғор (Д-П) 23 маданий қатламни ўз ичига олади. Энг пастки қатламларидан фақат тош қуроллар (қисқич, ўроқсимон ранда, нуклеус, парма, пичоқ ва пардозланган қисқичлар) топилган. Юқори қатламларида меҳнат қуроллари чиққан, пардозланган чақмоқтош қуроллари ва суяк игналар 4 қаватдан кўп топилган. 1— 3қаватларда тош қуроллар б-н бирга сирти силлиқланиб, уч бурчакли, ўйма ва тўғри чизиқли нақшлар солинган сопол идишлар ҳам учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.