Daromadlarni indekslaş

Daromadlarni indekslaş DAROMADLARNI INDEKSLAŞ, daromadlar indeksatsiyasi — iste'mol buyumlari narxlari darajasiga muvofiq turli aholi toifalarining nominal daromadlari (iş haqi, nafaqa, stipendiya, pensiya va b.)ni davlat tomonidan muntazam oşiriş; aholini inflyatsiyadan ijtimoiy himoyalaş tadbirlaridan biri. Narx-navo indeksi tirikçilik uçun zarur tovarlar majmui — oziq-ovqat, kiyim-keçak, uy-rözğor tovarlari, xizmatlar böyiça hisoblanadi (qimmatbaho buyumlar, avtomaşina, billur va b. nodir tovarlarga qilinadigan xarajatlar bu hisobga kirmaydi). Birinçi navbatda eng kam daromad oluvçi va daromadi belgili bölgan aholi toifalari daromadlari indekslanadi.

Özbekistonda bozor islohotlariga ötiş davrining dastlabki bosqiçida (1991—96) hukumat aholini bozor iqtisodiyoti şaroitida ijtimoiy himoyalaş davlat dasturini işlab çiqdi va amaliyotga joriy eta boşladi. Unga köra, aholi turmuş tarzining pasayib ketişi oldini oliş maqsadi-da 1992— 95 y.larda har yili 4 martadan, 1996— 98 y.larda har yili 2 martadan D.i. ötkazildi, daromadlar 20— 50% gaça indeksatsiya qilindi. Özbekistonda iş haqi tarif tizimi orqali tabaqalaştirilib, turli kasblar va iş turlari uçun iş haqi tölaşning yagona razryadlari belgilangan. Narxlar ösişi b-n minimal iş haqida darajasi (1-razryad) xamda barça razryadlar ular örtasidagi nisbat saqlangan holda oşirib boriladi. Mac, 2001 y. 1 avg.dan boşlab iş haqining minimal darajasi 3430 söm qilib belgilandi. D.i. mamlakatda inflyatsiya sur'atlari 20% gaça bölgan taqdirdagina Samara berişi mumkin.

Sadir Salimov