Darsonvalizatsiya
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 109-b. — ziyouz.com
Darsonvalizatsiya - yuqori kuçlanişli va yuqori çastotali özgaruvçan tokni davo maqsadida qöllaş; şu usulni tavsiya etgan (1891) fransuz olimi d'Arsonval nomi b-n atalgan. Umumiy (induktoterapiya) va mahalliy D. farq qilinadi. Gaz b-n töldirilgan şişa elektrod bemor badanida u yoq-bu yoqqa suriladi, bunda bemor badani b-n elektrod örtasida kiçik uçqun razryadlar hosil bölib, teridagi nerv oxirlarini qitiqlaydi. Ayni vaqtda terida bir oz issiqlik paydo böladi, qon tomirlari reflektor yöl b-n kengayadi. D. töqimalarning oziqlanişini yaxşilab, oğriqni qoldiradi. D.da töqimalarda ma'lum fizik va kimyoviy özgarişlar röy beradi. Umumiy D. qon bosimini kötaradi, miya tomirlari tonusini barqarorlaştiradi, moddalar almaşinuvini yaxşilaydi va h.k. Mahalliy D. qon tomirlar tonusini oşiradi, moddalar almaşinuvini tartibga soladi, töqimalar oziqlanişini yaxşilaydi, limfotsitlarning himoya faoliyatini kuçaytiradi va b. Periferik kon aylanişi buzilganda, ya'ni qöl yoki oyok, tomirlari torayib, töqimalar oziqlanişi özgarişi natijasida et uvişib, xuddi çumoli yurayotgandek sezilganda bu usul (mahalliy D.) qöllaniladi. Nevroz va yurak tomirlari spazmi oqibatida, yuza nervlar çigallari, gipertoniya kasalliklariga va oğriq b-n ötadigan b. kasalliklarga davo qilişda D.dan foydalaniladi. D. terining oziqlanişini yaxşilaşi sababli bir kança teri kasalliklarini davolaş, kosmetikada ajin tuşişi, şuningdek, soç tökilişining oldini olişda juda qöl keladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАРСОНВАЛИЗАЦИЯ - юқори кучланишли ва юқори частотали ўзгарувчан токни даво мақсадида қўллаш; шу усулни тавсия этган (1891) француз олими д’Арсонваль номи б-н аталган. Умумий (индуктотерапия) ва маҳаллий Д. фарқ қилинади. Газ б-н тўлдирилган шиша электрод бемор баданида у ёқ-бу ёққа сурилади, бунда бемор бадани б-н электрод ўртасида кичик учқун разрядлар ҳосил бўлиб, теридаги нерв охирларини қитиқлайди. Айни вақтда терида бир оз иссиқлик пайдо бўлади, қон томирлари рефлектор йўл б-н кенгаяди. Д. тўқималарнинг озиқланишини яхшилаб, оғриқни қолдиради. Д.да тўқималарда маълум физик ва кимёвий ўзгаришлар рўй беради. Умумий Д. қон босимини кўтаради, мия томирлари тонусини барқарорлаштиради, моддалар алмашинувини яхшилайди ва ҳ.к. Маҳаллий Д. қон томирлар тонусини оширади, моддалар алмашинувини тартибга солади, тўқималар озиқланишини яхшилайди, лимфоцитларнинг ҳимоя фаолиятини кучайтиради ва б. Периферик кон айланиши бузилганда, яъни қўл ёки оёк, томирлари торайиб, тўқималар озиқланиши ўзгариши натижасида эт увишиб, худди чумоли юраётгандек сезилганда бу усул (маҳаллий Д.) қўлланилади. Невроз ва юрак томирлари спазми оқибатида, юза нервлар чигаллари, гипертония касалликларига ва оғриқ б-н ўтадиган б. касалликларга даво қилишда Д.дан фойдаланилади. Д. терининг озиқланишини яхшилаши сабабли бир канча тери касалликларини даволаш, косметикада ажин тушиши, шунингдек, соч тўкилишининг олдини олишда жуда қўл келади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.