Darveşali
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 88-b. — ziyouz.com
Darveşali (15-a. örtasi — 16-a. boşi) — Balx hokimi (1482—90). Alişer Navoiyning ukasi. Navoiy vazirlik vaqtida (1472) uning kitobdori bölgan. 1482 y. amirlik unvoni beriladi va u Sulton Xusayn Boyqaroning voyaga yetmagan öğli Ibrohim Husayn nomidan Balxni idora qila boşlagan. D. Majididdin va uning tarafdorlari tomonidan Alişerga qarşi qilinayotgan böhton va adolatsizliklardan norozi bölib, 1490 y. Hisor hokimi Sulton Mahmud qutqusi b-n Sulton Husayn Boyqaroga qarşi boş kötargan. Sulton Husayn Boyqaro Navoiyga «agar Darveşali yaraşsa, uni özimga eng yaqin kişi qilaman, heç qanday jazoga mustahiq qilmayman», degan bölsada, D. tavba qilib kelganda, uni sulton farmonini qalbakilaştirişda ayblab, zindonga soldirgan. 1494 y. D. Makkaga hajga borişga ruxsat oladi. Qaytib kelgaç, 1498 y. Sulton Husayn Boyqaro, öğli Marv hukmdori Abul Muhsin Mirzo huzuriga D.ni elçi qilib jönatadi. Navoiy vafotidan (1501) söng D. Bobur xizmatiga ötadi. 1511 y.da Bobur Samarqandni olganda D. u b-n birga bölgan. Uning şundan keyingi taqdiri noma'lum.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАРВЕШАЛИ (15-а. ўртаси — 16-а. боши) — Балх ҳокими (1482—90). Алишер Навоийнинг укаси. Навоий вазирлик вақтида (1472) унинг китобдори бўлган. 1482 й. амирлик унвони берилади ва у Султон Хусайн Бойқаронинг вояга етмаган ўғли Иброҳим Ҳусайн номидан Балхни идора қила бошлаган. Д. Мажидиддин ва унинг тарафдорлари томонидан Алишерга қарши қилинаётган бўҳтон ва адолатсизликлардан норози бўлиб, 1490 й. Ҳисор ҳокими Султон Маҳмуд қутқуси б-н Султон Ҳусайн Бойқарога қарши бош кўтарган. Султон Ҳусайн Бойқаро Навоийга «агар Дарвешали ярашса, уни ўзимга энг яқин киши қиламан, ҳеч қандай жазога мустаҳиқ қилмайман», деган бўлсада, Д. тавба қилиб келганда, уни султон фармонини қалбакилаштиришда айблаб, зиндонга солдирган. 1494 й. Д. Маккага ҳажга боришга рухсат олади. Қайтиб келгач, 1498 й. Султон Ҳусайн Бойқаро, ўғли Марв ҳукмдори Абул Муҳсин Мирзо ҳузурига Д.ни элчи қилиб жўнатади. Навоий вафотидан (1501) сўнг Д. Бобур хизматига ўтади. 1511 й.да Бобур Самарқандни олганда Д. у б-н бирга бўлган. Унинг шундан кейинги тақдири номаълум.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.