Darveşov Muhiddin Qiziq
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 941–942-b. — ziyouz.com
Muhiddin Qiziq Darveşov (1938.26.2 — Buvayda tumani — 1995.25.9) — qiziqçi. Samarqand qişloq xöjaligi in-tini tugatgan (1959). Teşa qiziq Komilov va Oxunjon qiziq Huzurjonovlarga ergaşib, «Sartaroş», «Samolyot», «Içkilikning oqibati»; «Aşulaçining kaltak yeyişi» kulki-xikoyalarni ijro etgan. Hayotiy voqealar asosida özi mustaqil kulki-hikoya, latifa va hangomalar töqib ijro etgan. M.q. repertuari ni-hoyatda boy bölib, u garçi asosan kulki-hikoya, latifa va hangoma janrlarida ijod qilgan bölsada, öz çiqişlarida ularni bir-biriga boğlab namoyiş etişi tufayli quyidagi dastur-turkumlar yaratgan: 1) öz hayoti hamda ustoz qiziqlar hayotidan olingan hangomalarni hikoya qiliş; 2) ustoz qiziqlar hayotidan olingan kulki-hikoya va latifalarni ijro etiş; 3) Abdurayim dovdir va Mamarayim erkak sarguzaştlari; 4) hayotiy voqealardan sözlaş, latifalar aytiş. Har bir turkum qahramoni qiyofasiga bir zumda kira oliş, sözlarni salmoklab, çertib-çertib aytiş, közlari, qoşlarini öynatib, qöllarni harakatga keltiriş, lahzalarda bölsada, hikoyada söz borayotgan turli qiyofalarda gavdalaniş, har safar ajib bir tomoşa yaratiş M.q. ijodiga xos. «Telefon», «Futbol», «Şaxmat», «Bedana» payrovlarida tortişgan. Askiyani voqeaband qilib qurişga usta bölgan («Kelinkuyov», «Şifokor va bemor» payrovlari). 1986 y.da Buvayda tumani madaniyat uyi qoşida «Qahqaxa» guruhini taşkil etgan. 1967 y. xalq ijodiyoti körigi, 1984, 1986, 1988 y.larda askiyaçi va qiziqçilarning respublika köriktanlovining ğolibi. Qiziqçilardan Rustam Hamroqulov, Hojiboy Tojiboyev, Bahodir Şokirov, Abdulla Akbarov, Abdurahmon Siddiqovlar M.q.ning şogirdlaridir.
Muhsin Qodirov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУҲИДДИН ҚИЗИҚ Дарвешов (1938.26.2 — Бувайда тумани — 1995.25.9) — қизиқчи. Самарқанд қишлоқ хўжалиги ин-тини тугатган (1959). Теша қизиқ Комилов ва Охунжон қизиқ Ҳузуржоновларга эргашиб, «Сартарош», «Самолёт», «Ичкиликнинг оқибати»; «Ашулачининг калтак ейиши» кулки-хикояларни ижро этган. Ҳаётий воқеалар асосида ўзи мустақил кулки-ҳикоя, латифа ва ҳангомалар тўқиб ижро этган. М.қ. репертуари ни-ҳоятда бой бўлиб, у гарчи асосан кулки-ҳикоя, латифа ва ҳангома жанрларида ижод қилган бўлсада, ўз чиқишларида уларни бир-бирига боғлаб намойиш этиши туфайли қуйидаги дастур-туркумлар яратган: 1) ўз ҳаёти ҳамда устоз қизиқлар ҳаётидан олинган ҳангомаларни ҳикоя қилиш; 2) устоз қизиқлар ҳаётидан олинган кулки-ҳикоя ва латифаларни ижро этиш; 3) Абдурайим довдир ва Мамарайим эркак саргузаштлари; 4) ҳаётий воқеалардан сўзлаш, латифалар айтиш. Ҳар бир туркум қаҳрамони қиёфасига бир зумда кира олиш, сўзларни салмоклаб, чертиб-чертиб айтиш, кўзлари, қошларини ўйнатиб, қўлларни ҳаракатга келтириш, лаҳзаларда бўлсада, ҳикояда сўз бораётган турли қиёфаларда гавдаланиш, ҳар сафар ажиб бир томоша яратиш М.қ. ижодига хос. «Телефон», «Футбол», «Шахмат», «Бедана» пайровларида тортишган. Аскияни воқеабанд қилиб қуришга уста бўлган («Келинкуёв», «Шифокор ва бемор» пайровлари). 1986 й.да Бувайда тумани маданият уйи қошида «Қаҳқаха» гуруҳини ташкил этган. 1967 й. халқ ижодиёти кўриги, 1984, 1986, 1988 й.ларда аскиячи ва қизиқчиларнинг республика кўриктанловининг ғолиби. Қизиқчилардан Рустам Ҳамроқулов, Ҳожибой Тожибоев, Баҳодир Шокиров, Абдулла Акбаров, Абдураҳмон Сиддиқовлар М.қ.нинг шогирдларидир.
Муҳсин Қодиров.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.