Darveşxon
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 88-b. — ziyouz.com
Darveşxon DARVEŞXON, Darveş sulton (?—1578 y.dek.) — Toşkent va Turkiston hokimi (1556—78). Şayboniylardan. Baroqxon (Navröz Ahmadxon)ning tönğiç öğli. Suyunçxöjaxonning nabirasi. Ukasi Bobo sulton b-n birgalikda Movarounnahrda hukmron böliş uçun Buxoro xoni Iskandarxon va Abdullaxon II ga qarşi uruşlar olib borgan. Xususan, 1557 y. Ilonötti mavzeida Abdullaxon b-n jang qilgan, unda Abdullaxon D.ga yordamga oşiqqan Bobo sulton qöşinini D. b-n birlaşişiga yöl qöymay, ularni alohida-alohida yenggan. D. bu mağlubiyatdan söng bir munça vaqtgaça Abdullaxon b-n ittifoqlikda bölgan, jumladan, Abdullaxon II ning Xurosonga qilgan yurişida (1567) D. öz birodari (ukasi) Tohir sultonni köp qöşin b-n yordamga yuborgan. Biroq Bobo sulton Abdullaxonga böyin egmay kuraşni davom ettirgan, u 1578 y. qişida Toşkentda isyon kötarib D.ni qatl etgan. Bundan xabar topgan Abdullaxon D.ning öçini oliş bahonasida Toşkentga yuriş qilib, Çirçiq jangida (1579 y. 18 apr.) Bobo sulton qöşinini tor-mor keltirgan. Bobo sulton Turkistonga qoçib ketgan.
Manba: Hofiz Taniş Al-Buxoriy, Abdullanoma, 1- va 2-kitob, T., 1999- 2000.
Ad.: Axmedov B.A., Istoriya Balxa, T., 1982; Istoriya Uzbekistana, t.Z, T., 1993; Materiali po istorii kazaxskix xanstv XV— XVIII vekov, Alma-Ata, 1969.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАРВЕШХОН, Дарвеш султон (?—1578 й.дек.) — Тошкент ва Туркистон ҳокими (1556—78). Шайбонийлардан. Бароқхон (Наврўз Аҳмадхон)нинг тўнғич ўғли. Суюнчхўжахоннинг набираси. Укаси Бобо султон б-н биргаликда Мовароуннаҳрда ҳукмрон бўлиш учун Бухоро хони Искандархон ва Абдуллахон II га қарши урушлар олиб борган. Хусусан, 1557 й. Илонўтти мавзеида Абдуллахон б-н жанг қилган, унда Абдуллахон Д.га ёрдамга ошиққан Бобо султон қўшинини Д. б-н бирлашишига йўл қўймай, уларни алоҳида-алоҳида енгган. Д. бу мағлубиятдан сўнг бир мунча вақтгача Абдуллахон б-н иттифоқликда бўлган, жумладан, Абдуллахон II нинг Хуросонга қилган юришида (1567) Д. ўз биродари (укаси) Тоҳир султонни кўп қўшин б-н ёрдамга юборган. Бироқ Бобо султон Абдуллахонга бўйин эгмай курашни давом эттирган, у 1578 й. қишида Тошкентда исён кўтариб Д.ни қатл этган. Бундан хабар топган Абдуллахон Д.нинг ўчини олиш баҳонасида Тошкентга юриш қилиб, Чирчиқ жангида (1579 й. 18 апр.) Бобо султон қўшинини тор-мор келтирган. Бобо султон Туркистонга қочиб кетган.
Манба: Ҳофиз Таниш Ал-Бухорий, Абдулланома, 1- ва 2-китоб, Т., 1999- 2000.
Ад.: Ахмедов Б.А., История Балха, Т., 1982; История Узбекистана, т.З, Т., 1993; Материалы по истории казахских ханств XV— XVIII веков, Алма-Ата, 1969.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.