Daryo havzasi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 99-b. — ziyouz.com
Daryo havzasi — nam saklaydigan jinslarni öz içiga olgan yer yuzasining bir qismi, undan suv alohida daryo yoki daryo sistemasiga oqadi. D. h.ni köpinça daryoning suv yiğiş havzasi deyiladi. Har bir daryo havzasi yer usti va yer osti suv töplaş havzalarini öz içiga oladi. Yer usti suvlari yer yuzasining bir qismini egallab, undan suv daryo sistemasiga yoki aniq bir daryoga oqadi. Yer osti suvlari ğovak yotqiziqlar qatlamini hosil qilib, undan suv daryo tarmoqdariga boradi. Yer usti havzasi hududi b-n yer osti havzasi hududi bir-biriga töğri kelmaydi. D. h.ning yer osti suvlari çegarasini aniklaş qiyin bölganidan biron daryoga oqar suvlar töplanadigan hudud şu daryo havzasi deyiladi. D. h. bir-biridan suvayirğiçlar b-n ajralib turadi. D. h. maydoni turliça: Amazonka havzasi dunyoda eng katta havza bölib, 7180 ming km2, Amudaryoniki esa 465 ming km2.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАРЁ ҲАВЗАСИ — нам саклайдиган жинсларни ўз ичига олган ер юзасининг бир қисми, ундан сув алоҳида дарё ёки дарё системасига оқади. Д. ҳ.ни кўпинча дарёнинг сув йиғиш ҳавзаси дейилади. Ҳар бир дарё ҳавзаси ер усти ва ер ости сув тўплаш ҳавзаларини ўз ичига олади. Ер усти сувлари ер юзасининг бир қисмини эгаллаб, ундан сув дарё системасига ёки аниқ бир дарёга оқади. Ер ости сувлари ғовак ётқизиқлар қатламини ҳосил қилиб, ундан сув дарё тармоқдарига боради. Ер усти ҳавзаси ҳудуди б-н ер ости ҳавзаси ҳудуди бир-бирига тўғри келмайди. Д. ҳ.нинг ер ости сувлари чегарасини аниклаш қийин бўлганидан бирон дарёга оқар сувлар тўпланадиган ҳудуд шу дарё ҳавзаси дейилади. Д. ҳ. бир-биридан сувайирғичлар б-н ажралиб туради. Д. ҳ. майдони турлича: Амазонка ҳавзаси дунёда энг катта ҳавза бўлиб, 7180 минг км2, Амударёники эса 465 минг км2.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.