Daryo qisqiçbaqalari
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 99-b. — ziyouz.com
Daryo qisqiçbaqalari – ön oyoqli qisqiçbaqasimonlar turkumi 2 oilasining umumiy nomi (Astacidae va Parastacidae). Tanasining uz. 6—30 sm, ayrim turlari (Madagaskar D. q.) 80 sm gaça. Afrikadan taşqari mö'tadil iqlimli hududlarning daryo va soylarida hamda ğor suvlarida uçraydi. Keng barmoqli (Astacus astacus) va ingiçka barmoqli D. q. (A. leptodactylus) keng tarqalgan. Keng barmoqli D. q asosan Yevropa daryolarida (mas, Boltiq dengizi havzasida); ingiçka barmokli D. q. Qora, Azov, Kaspiy va Orol dengizlari havzalarida uçraydi. Oqadigan daryolar va soylarda yaşaydi. Ingiçka barmokli D. q. suvötlar, kasal suv hayvonlari b-n oziqlanadi. Suvning sayoz qismida yaşaydi. Örğoçisi kuzda 50—200 dona tuxum qöyadi, tuxumlarni urğoçisi qorin oyoklariga ilaştirib olib yuradi. D. q.ning ayrim turlari yeyiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАРЁ ҚИСҚИЧБАҚАЛАРИ – ўн оёқли қисқичбақасимонлар туркуми 2 оиласининг умумий номи (Astacidae ва Parastacidae). Танасининг уз. 6—30 см, айрим турлари (Мадагаскар Д. қ.) 80 см гача. Африкадан ташқари мўътадил иқлимли ҳудудларнинг дарё ва сойларида ҳамда ғор сувларида учрайди. Кенг бармоқли (Astacus astacus) ва ингичка бармоқли Д. қ. (A. leptodactylus) кенг тарқалган. Кенг бармоқли Д. қ асосан Европа дарёларида (мас, Болтиқ денгизи ҳавзасида); ингичка бармокли Д. қ. Қора, Азов, Каспий ва Орол денгизлари ҳавзаларида учрайди. Оқадиган дарёлар ва сойларда яшайди. Ингичка бармокли Д. қ. сувўтлар, касал сув ҳайвонлари б-н озиқланади. Сувнинг саёз қисмида яшайди. Ўрғочиси кузда 50—200 дона тухум қўяди, тухумларни урғочиси қорин оёкларига илаштириб олиб юради. Д. қ.нинг айрим турлари ейилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.