Darzangi

Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 101-b. — ziyouz.com

Darzangi — Özoskistonning jan.dagi qad. şaqar xarobasi (mil. 1 — 13-a. boşi). Surxondaryo viloyatidagi Bandi-xonsoy (Kökjara)ning Surxondaryoga quyiliş yerida, Qumqörğonning ğarbidagi Jaloir qişloği yaqinida, Termizdan 62 km masofada joylaşgan. Şahar xarobalari 50 ga maydonni egallaydi. Arab geograflarining bergan ma'lumotlariga köra, D. aholi ziç yaşaydigan gözal şahar bölib, atrofi xandaq b-n örab olingan, jome masjidi bozorlar orasida joylaşgan, şahar aholisi «Çağoniyon daryosi» su-vidan içgan, şuningdek, şahar çetidan yana bir boşqa daryo ham ötgan. D. aholisi asosan töqimaçilik b-n maşğul bölib turli xil liboslar tikişgan, şuningdek, piçoq qinlari, tasmalar, namat, gilamlar i. ç. b-n maşhur bölişgan. D.da çekka ölkalarga çiqariş uçun jundan maxsus «çaydam» matosi tayyorlangan, uning körinişi yupqa kigizga öxşaş bölib, u jun adyol yoxud yomğirpöş vazifasini ötagan (Mahmud Koşğariy).

Şahar xarobasidan çiqqan arxeologik topilmalar töqimaçilik Kuşon podşoligi davridan boşlab D. aholisining an'anaviy maşğuloti bölib kelganligini tasdiqlaydi.

Ad.: Kamaliddinov Ş. S, Istoriçeskaya geografiya Yujnogo Sogda i Toxaristana po araboyaziçnim istoçnikam IX — naçala XIII vv., T., 1996.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ДАРЗАНГИ — Ўзоскистоннинг жан.даги қад. шақар харобаси (мил. 1 — 13-а. боши). Сурхондарё вилоятидаги Банди-хонсой (Кўкжара)нинг Сурхондарёга қуйилиш ерида, Қумқўрғоннинг ғарбидаги Жалоир қишлоғи яқинида, Термиздан 62 км масофада жойлашган. Шаҳар харобалари 50 га майдонни эгаллайди. Араб географларининг берган маълумотларига кўра, Д. аҳоли зич яшайдиган гўзал шаҳар бўлиб, атрофи хандақ б-н ўраб олинган, жоме масжиди бозорлар орасида жойлашган, шаҳар аҳолиси «Чағониён дарёси» су-видан ичган, шунингдек, шаҳар четидан яна бир бошқа дарё ҳам ўтган. Д. аҳолиси асосан тўқимачилик б-н машғул бўлиб турли хил либослар тикишган, шунингдек, пичоқ қинлари, тасмалар, намат, гиламлар и. ч. б-н машҳур бўлишган. Д.да чекка ўлкаларга чиқариш учун жундан махсус «чайдам» матоси тайёрланган, унинг кўриниши юпқа кигизга ўхшаш бўлиб, у жун адёл ёхуд ёмғирпўш вазифасини ўтаган (Маҳмуд Кошғарий).

Шаҳар харобасидан чиққан археологик топилмалар тўқимачилик Кушон подшолиги давридан бошлаб Д. аҳолисининг анъанавий машғулоти бўлиб келганлигини тасдиқлайди.

Ад.: Камалиддинов Ш. С, Историческая география Южного Согда и Тохаристана по арабоязычным источникам IX — начала XIII вв., Т., 1996.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.