Dastlabki tergov
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 113–114-b. — ziyouz.com
Dastlabki tergov - sudgaça tergov yöli b-n dalil töplaş. D.t. davomida jinoyat va jinoyatçini aniqlaş, işni töğri hal etiş uçun ahamiyatli bölgan xdmma holatlar böyiça dalillar yiğiladi va tekşiriladi, muayyan şaxsni jinoyatni sodir qilganlikda ayblov masalasi hal etiladi. Suriştiruv ötkazilgan işlar böyiça D.t. suriştiruv tugallanganidan keyin olib boriladi. Özbekiston JPK böyiça, D.t. majburiy bölib, u barça jinoyat işlari böyiça ötkazilişi şart. D.t.ni prokuratura, içki işlar organlari va milliy xavfsizlik xizmati tergovçilari olib boradi, uni prokurorlar qam ötkazişi mumkin. Jinoyat qayerda sodir etilgan bölsa, jinoyat işi öşa tuman (şahar) tergovçisining tergoviga tegişli böladi. Tergovçi jinoyatlarning oldini oliş va ularni foş etiş uçun jamoatçilikni jalb qilişga haqlidir. Şu maqsadda u jamoat birlaşmalari, jamoalar va aholiga jinoyat işi uçun ahamiyatga molik ma'lumotlar xaqida xabar qilişni, qidirilayotgan şaxslar yoki narsalar turgan joyni körsatişni sörab, murojaat etadi. Jamoat birlaşmalari va jamoalar tergovçining iltimosiga kura, ayrim tergov harakatlarida iş-tirok etiş uçun öz oralaridan xolislar, tarjimonlar, mutaxassislarni tavsiya qilişlari mumkin, ularga nisbatan tegişli protsess iştirokçilarining huquklari va burçlari töğrisidagi qoidalar töliq tatbiq etiladi. D.t. boşlanişida tergovçi jinoyat işini qözğatib, uni öz iş yurituviga oladi va bu hakda iş qözğatilganligi töğrisidagi qarorga yozib qöyadi. ÖzR JPKga binoan, D.t. jinoyat işi qözğa-tilgan kundan boşlab, ikki oydan oş-magan muddatda tamomlanişi lozim.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАСТЛАБКИ ТЕРГОВ - судгача тергов йўли б-н далил тўплаш. Д.т. давомида жиноят ва жиноятчини аниқлаш, ишни тўғри ҳал этиш учун аҳамиятли бўлган хдмма ҳолатлар бўйича далиллар йиғилади ва текширилади, муайян шахсни жиноятни содир қилганликда айблов масаласи ҳал этилади. Суриштирув ўтказилган ишлар бўйича Д.т. суриштирув тугалланганидан кейин олиб борилади. Ўзбекистон ЖПК бўйича, Д.т. мажбурий бўлиб, у барча жиноят ишлари бўйича ўтказилиши шарт. Д.т.ни прокуратура, ички ишлар органлари ва миллий хавфсизлик хизмати терговчилари олиб боради, уни прокурорлар қам ўтказиши мумкин. Жиноят қаерда содир этилган бўлса, жиноят иши ўша туман (шаҳар) терговчисининг терговига тегишли бўлади. Терговчи жиноятларнинг олдини олиш ва уларни фош этиш учун жамоатчиликни жалб қилишга ҳақлидир. Шу мақсадда у жамоат бирлашмалари, жамоалар ва аҳолига жиноят иши учун аҳамиятга молик маълумотлар хақида хабар қилишни, қидирилаётган шахслар ёки нарсалар турган жойни кўрсатишни сўраб, мурожаат этади. Жамоат бирлашмалари ва жамоалар терговчининг илтимосига кура, айрим тергов ҳаракатларида иш-тирок этиш учун ўз ораларидан холислар, таржимонлар, мутахассисларни тавсия қилишлари мумкин, уларга нисбатан тегишли процесс иштирокчиларининг ҳуқуклари ва бурчлари тўғрисидаги қоидалар тўлиқ татбиқ этилади. Д.т. бошланишида терговчи жиноят ишини қўзғатиб, уни ўз иш юритувига олади ва бу ҳакда иш қўзғатилганлиги тўғрисидаги қарорга ёзиб қўяди. ЎзР ЖПКга биноан, Д.т. жиноят иши қўзға-тилган кундан бошлаб, икки ойдан ош-маган муддатда тамомланиши лозим.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.