Dastşöy
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 115–116-b. — ziyouz.com
Dastşöy DASTŞÖY, daşşu — qöl yuvişda işlatiladigan rözğor buyumi. Qöqonda daşşu, Andijon, Farğona, Namanganda çilopçin deb ataladi. D. 3 qismdan — dumaloq yassi (ba'zan kungurali) palla, suvdon va şabakali (panjarasimon) qopqoqdan iborat. D.larning şakli va yasaliş usuli bir xil, lekin ular turliça bezatiladi. Asosan mis, sopol, tunukadan yasalgan. D. qadimda obdasta (oftoba) b-n birga qöşib sotilgan. Buxoro, Toşkent, Fargona vodiysi, Xorazmda D. minokorlik, sovotkorlik uslubida girih, islimiy naqşlar, ayrim hollarda tasvirlar b-n bezatilib, har xil qimmatbaho toşlar qadalgan, rangli surgiçlardan foydalanilgan. Şahrisabz, Qarşida mis D.larga oq qalayi qoplab turli mis bezaklar kadalgan. D. namunalari respublika muzeylarida saqlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАСТШЎЙ, дашшу — қўл ювишда ишлатиладиган рўзғор буюми. Қўқонда дашшу, Андижон, Фарғона, Наманганда чилопчин деб аталади. Д. 3 қисмдан — думалоқ ясси (баъзан кунгурали) палла, сувдон ва шабакали (панжарасимон) қопқоқдан иборат. Д.ларнинг шакли ва ясалиш усули бир хил, лекин улар турлича безатилади. Асосан мис, сопол, тунукадан ясалган. Д. қадимда обдаста (офтоба) б-н бирга қўшиб сотилган. Бухоро, Тошкент, Фаргона водийси, Хоразмда Д. минокорлик, совоткорлик услубида гириҳ, ислимий нақшлар, айрим ҳолларда тасвирлар б-н безатилиб, ҳар хил қимматбаҳо тошлар қадалган, рангли сургичлардан фойдаланилган. Шаҳрисабз, Қаршида мис Д.ларга оқ қалайи қоплаб турли мис безаклар кадалган. Д. намуналари республика музейларида сақланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.