Dasturxonçi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 115-b. — ziyouz.com
Dasturxonçi - 1) töy va b. marosimlarda dasturxon işlarini boşqaradigan ayol. D.likka ayollar mahalladagi çaqqon, pazanda, işbilarmon ayolni saylab qöyadilar (ba'zi şahar mahallalarida tayinlanadi). D. ni Samarqand, Buxoro va Qaşqadaryo viloyatlarida kayvoni, xodim deb ham ataşadi. Asosan, issiq ovqat tayyorlaş va tortiş, töydan söng idiş-tovoqni saranjomlaş işlarini ham bajaradi, töy yoki boşqa marosim (mas, aza) turiga qarab D. ning alohida xizmati bor; 2) Turkiston xonliklarida saroy xizmatçilaridan biri. Ular saroyga kelgan mehmonlarni kutib oliş, ularning oldiga dasturxon yozib, taom keltiriş, kuzatib qöyiş işlarini boşqarib turişgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАСТУРХОНЧИ - 1) тўй ва б. маросимларда дастурхон ишларини бошқарадиган аёл. Д.ликка аёллар маҳалладаги чаққон, пазанда, ишбилармон аёлни сайлаб қўядилар (баъзи шаҳар маҳаллаларида тайинланади). Д. ни Самарқанд, Бухоро ва Қашқадарё вилоятларида кайвони, ходим деб ҳам аташади. Асосан, иссиқ овқат тайёрлаш ва тортиш, тўйдан сўнг идиш-товоқни саранжомлаш ишларини ҳам бажаради, тўй ёки бошқа маросим (мас, аза) турига қараб Д. нинг алоҳида хизмати бор; 2) Туркистон хонликларида сарой хизматчиларидан бири. Улар саройга келган меҳмонларни кутиб олиш, уларнинг олдига дастурхон ёзиб, таом келтириш, кузатиб қўйиш ишларини бошқариб туришган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.