Davlatmamed Ozodiy
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 60-b. — ziyouz.com
Ozodiy Davlatmamed (1700—1760) — turkman şoiri va ma'rifatparvari. Mahtumqulining otasi. Turkman mumtoz adabiyotining yirik vakillaridan biri. Avval eski maktabda, söngra Xiva madrasasida öqigan, arab, fors tillarini örgangan, keyinçalik şu mad-rasada mudarrislik qilgan. U xalq oğzaki ijodini, Şarq adabiyotlari uluğ namoyandalari asarlarini çuqur örgangan, ular ta'sirida kasida, ru-boiy, ğazallar yozgan. 6000 misrali «Va'zi Ozod» nomli yirik ilmiy ri-sola-dostoni (1753— 54) O. ijodida muhim örin tutadi. Asar masnaviy usulda yozilgan bölib, 4 bobdan iborat. 1-qismida mamlakatda tartib örnatiş, 2-qismida qal'a va saroylar quriş, 3-qismida jamiyatda fan va maorifning örni, 4-qismida kambağallar va darveşlar töğrisida fikr yuritilgan. Asarda turkman kabilalarini birlaştiriş, soliqlarni kamaytiriş, kanallar ötkaziş, yöl va köpriklar quriş kabi masalalar aks etgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОЗОДИЙ Давлатмамед (1700—1760) — туркман шоири ва маърифатпарвари. Маҳтумқулининг отаси. Туркман мумтоз адабиётининг йирик вакилларидан бири. Аввал эски мактабда, сўнгра Хива мадрасасида ўқиган, араб, форс тилларини ўрганган, кейинчалик шу мад-расада мударрислик қилган. У халқ оғзаки ижодини, Шарқ адабиётлари улуғ намояндалари асарларини чуқур ўрганган, улар таъсирида касида, ру-боий, ғазаллар ёзган. 6000 мисрали «Ваъзи Озод» номли йирик илмий ри-сола-достони (1753— 54) О. ижодида муҳим ўрин тутади. Асар маснавий усулда ёзилган бўлиб, 4 бобдан иборат. 1-қисмида мамлакатда тартиб ўрнатиш, 2-қисмида қалъа ва саройлар қуриш, 3-қисмида жамиятда фан ва маорифнинг ўрни, 4-қисмида камбағаллар ва дарвешлар тўғрисида фикр юритилган. Асарда туркман кабилаларини бирлаштириш, солиқларни камайтириш, каналлар ўтказиш, йўл ва кўприклар қуриш каби масалалар акс этган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.