Da'vo muddati
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 125-b. — ziyouz.com
Da'vo muddati - şaxs özining buzilgan huquqini da'vo qözğatiş yöli b-n himoya qilişi mumkin bölgan muddat. Özbekiston Respubli-kasining FKga köra, umumiy D.m. 3 yil qilib belgilangan. Ayrim turdagi talablar uçun qonunlarda umumiy D. m.ga qaraganda qisqartirilgan yoki uzaytirilgan D. m. belgilanişi mumkin. Da'vo muddatlari va ularni hisoblaş tartibi taraflarning kelişuvi b-n özgartirilişi mumkin emas. Buzilgan huquqni himoya qiliş talabi D. m. ötganligidan qat'i nazar, sudda körib çiqiş uçun qabul etiladi va uşbu muddat sud tomonidan faqat nizodagi tarafning sud qaror çiqarguniga qadar bergan arizasiga muvofiq qöllanadi. Qonunda D. m. joriy qilinmaydigan talablar ham közda tutilgan, ular sirasiga quyidagilar kiradi: şaxsiy nomulkiy huquqlarni va b. nomoddiy boyliklarni himoya qiliş haqidagi talablar; omonatçilarning öz omonatlarini beriş töğrisida bank oldiga qöyadigan talablari; fuqaroning hayotiga yoki sogliğiga yetkazilgan zararni tölaş haqidagi talablar; jinoyat tufayli yetkazilgan zararni tölaş haqidagi talablar; mulkdorning yoki boşqa egalik qiluvçining öz huquqini har qanday buzişlarni bartaraf etiş haqidagi talablari; mamlakat mustaqilligi e'lon qilinişidan oldin uning çegaralaridan taşqariga olib çiqib ketilgan tarixiy, madaniy va ilmiy-badiiy qiymatga ega bölgan mol-mulkni va b. qimmatbaho obyektlarni qaytarib beriş haqidagi talablar; qonunda belgilangan hollardagi boşqa talablar. D. m. b-n boğliq qonun-qoidalar ÖzR Fuqarolik kodeksining tegişli moddalarida körsatilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАЪВО МУДДАТИ - шахс ўзининг бузилган ҳуқуқини даъво қўзғатиш йўли б-н ҳимоя қилиши мумкин бўлган муддат. Ўзбекистон Республи-касининг ФКга кўра, умумий Д.м. 3 йил қилиб белгиланган. Айрим турдаги талаблар учун қонунларда умумий Д. м.га қараганда қисқартирилган ёки узайтирилган Д. м. белгиланиши мумкин. Даъво муддатлари ва уларни ҳисоблаш тартиби тарафларнинг келишуви б-н ўзгартирилиши мумкин эмас. Бузилган ҳуқуқни ҳимоя қилиш талаби Д. м. ўтганлигидан қатъи назар, судда кўриб чиқиш учун қабул этилади ва ушбу муддат суд томонидан фақат низодаги тарафнинг суд қарор чиқаргунига қадар берган аризасига мувофиқ қўлланади. Қонунда Д. м. жорий қилинмайдиган талаблар ҳам кўзда тутилган, улар сирасига қуйидагилар киради: шахсий номулкий ҳуқуқларни ва б. номоддий бойликларни ҳимоя қилиш ҳақидаги талаблар; омонатчиларнинг ўз омонатларини бериш тўғрисида банк олдига қўядиган талаблари; фуқаронинг ҳаётига ёки соглиғига етказилган зарарни тўлаш ҳақидаги талаблар; жиноят туфайли етказилган зарарни тўлаш ҳақидаги талаблар; мулкдорнинг ёки бошқа эгалик қилувчининг ўз ҳуқуқини ҳар қандай бузишларни бартараф этиш ҳақидаги талаблари; мамлакат мустақиллиги эълон қилинишидан олдин унинг чегараларидан ташқарига олиб чиқиб кетилган тарихий, маданий ва илмий-бадиий қийматга эга бўлган мол-мулкни ва б. қимматбаҳо объектларни қайтариб бериш ҳақидаги талаблар; қонунда белгиланган ҳоллардаги бошқа талаблар. Д. м. б-н боғлиқ қонун-қоидалар ЎзР Фуқаролик кодексининг тегишли моддаларида кўрсатилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.