Da'voni ta'minlaş
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 125–126-b. — ziyouz.com
Da'voni ta'minlaş - sud yoki arbitraj çiqaradigan qaror ijrosining asosliligini ta'minlovçi çoralarni köriş; da'vogar manfaatlarini himoya qilişning kafolatlaridan biri. ÖzR FPKga binoan sud (sudya) işda iştirok etuvçi şaxslarning arizasiga köra yoki öz taşabbusi b-n D. t. çoralarini körişi mumkin. D. t. çoralarini körmaslik sud çiqargan hal qiluv qarorining ijrosini qiyinlaştirsa yoki uni bajarib bölmaydigan qilib qöysa, D. t.ga yöl qöyiladi. Quyidagilar D.t. çoralari bölişi mumkin:
1) javobgarga tegişli bölgan va uning özida yoki boşqa şaxsda turgan mol-mulk yoxud pul summasini xatlaş; 2) javobgarning muayyan harakatlarni amalga oşirişini taqiqlaş; 3) boşqa şaxslarning javobgarga mol-mulk berişini yoki unga nisbatan boşqa majburiyatlarni bajarişini taqiqlaş; 4) mol-mulkni xatlaşdan çiqariş töğrisida da'vo qözğatilgan taqdirda, uni sotişni töxtatiş; 5) agar qarzdor ijro hujjati yuzasidan da'vo tartibida nizolaşayotgan bölsa va bunday nizolaşişga qonun hujjatlarida yöl qöyilsa, bu hujjat böyiça undiruvni töxtatiş. Iş haqini, daromadni, pensiya va stipendiyani xatlaş orqali D. t. ga yöl qöyilmaydi. Zarur hrllarda sud D. t. çorasining bir neça turini qöllaşi mumkin, lekin umumiy summa da'vo bahosidan oşib ketmasligi kerak. D. t. töğrisidagi ariza işni körayotgan sudya (sud) tomonidan tuşgan kuniyoq javobgarni va işda iştirok etuvçi boşqa şaxslarni xabardor qilmagan holda hal etiladi (FPK, 248—258-moddalar).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАЪВОНИ ТАЪМИНЛАШ - суд ёки арбитраж чиқарадиган қарор ижросининг асослилигини таъминловчи чораларни кўриш; даъвогар манфаатларини ҳимоя қилишнинг кафолатларидан бири. ЎзР ФПКга биноан суд (судья) ишда иштирок этувчи шахсларнинг аризасига кўра ёки ўз ташаббуси б-н Д. т. чораларини кўриши мумкин. Д. т. чораларини кўрмаслик суд чиқарган ҳал қилув қарорининг ижросини қийинлаштирса ёки уни бажариб бўлмайдиган қилиб қўйса, Д. т.га йўл қўйилади. Қуйидагилар Д.т. чоралари бўлиши мумкин:
1) жавобгарга тегишли бўлган ва унинг ўзида ёки бошқа шахсда турган мол-мулк ёхуд пул суммасини хатлаш; 2) жавобгарнинг муайян ҳаракатларни амалга оширишини тақиқлаш; 3) бошқа шахсларнинг жавобгарга мол-мулк беришини ёки унга нисбатан бошқа мажбуриятларни бажаришини тақиқлаш; 4) мол-мулкни хатлашдан чиқариш тўғрисида даъво қўзғатилган тақдирда, уни сотишни тўхтатиш; 5) агар қарздор ижро ҳужжати юзасидан даъво тартибида низолашаётган бўлса ва бундай низолашишга қонун ҳужжатларида йўл қўйилса, бу ҳужжат бўйича ундирувни тўхтатиш. Иш ҳақини, даромадни, пенсия ва стипендияни хатлаш орқали Д. т. га йўл қўйилмайди. Зарур ҳрлларда суд Д. т. чорасининг бир неча турини қўллаши мумкин, лекин умумий сумма даъво баҳосидан ошиб кетмаслиги керак. Д. т. тўғрисидаги ариза ишни кўраётган судья (суд) томонидан тушган куниёқ жавобгарни ва ишда иштирок этувчи бошқа шахсларни хабардор қилмаган ҳолда ҳал этилади (ФПК, 248—258-моддалар).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.