Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Deflyatsiya

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 219-b. — ziyouz.com

    Deflyatsiya (iqtisodiyotda), dezinflyatsiya — inflyatsiya davrida çiqarilgan muomaladagi ortiqça qoğoz pulni kamaytiriş; davlat to-monidan muomaladagi pul mikdorini kamaytirişga qaratilgan moliya va pul-kredit tadbirlari (soliqlarni oşiriş, qimmatli qoğozlar sotiş, tovar narxlari darajasini pasaytiriş, iş haqi ösişiga yöl qöymaslik, taşqi savdoni jonlantiriş, banklar hisob stavkasini oşiriş, omonatlar ösişini rağbatlantiriş va b.). Statistik jixatdan D. muomaladagi pul massasi umumiy hajmining yalpi mahsulot, tovar muomalasi va pulli xizmatlar qiymatlari yiğindisiga nisbati b-n ifodalanadi. Odatda, D.ni davlatlar pul islohoti arafasida ötkazadi. Mas, Buyuk Britaniyada 1925 y. pul islohotidan 2 yil oldin — 1923 y.da muomaladagi pullar 541 mln. funt sterlingdan 378 mln. funt sterlinggaça kamaytirilgan. 2-jahon uruşidan keyin köpgina boşqa davlatlarda ham muomaladagi pul mikdorini kamaytiriş, tovar narxining ösişini susaytiriş va b. tadbirlar amalga oşirildi. Özbekistonda yangi söm muomalaga kiritilgunga qadar (1994 y. 1 iyul) D. tadbirlari amalga oşirildi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ДЕФЛЯЦИЯ (иқтисодиётда), дезинфляция — инфляция даврида чиқарилган муомаладаги ортиқча қоғоз пулни камайтириш; давлат то-монидан муомаладаги пул микдорини камайтиришга қаратилган молия ва пул-кредит тадбирлари (солиқларни ошириш, қимматли қоғозлар сотиш, товар нархлари даражасини пасайтириш, иш ҳақи ўсишига йўл қўймаслик, ташқи савдони жонлантириш, банклар ҳисоб ставкасини ошириш, омонатлар ўсишини рағбатлантириш ва б.). Статистик жихатдан Д. муомаладаги пул массаси умумий ҳажмининг ялпи маҳсулот, товар муомаласи ва пулли хизматлар қийматлари йиғиндисига нисбати б-н ифодаланади. Одатда, Д.ни давлатлар пул ислоҳоти арафасида ўтказади. Мас, Буюк Британияда 1925 й. пул ислоҳотидан 2 йил олдин — 1923 й.да муомаладаги пуллар 541 млн. фунт стерлингдан 378 млн. фунт стерлинггача камайтирилган. 2-жаҳон урушидан кейин кўпгина бошқа давлатларда ҳам муомаладаги пул микдорини камайтириш, товар нархининг ўсишини сусайтириш ва б. тадбирлар амалга оширилди. Ўзбекистонда янги сўм муомалага киритилгунга қадар (1994 й. 1 июль) Д. тадбирлари амалга оширилди.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.