Degidratlaniş
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 152-b. — ziyouz.com
Degidratlaniş (de... va gidratlaniş) — anorganik yoki organik moddalardan suv ajralişi. 1) kimyoda — D. termik jarayonda köpinça katalizatorlar (konsentrlangan sulfat, fosfat kislotalar, alyuminiy-oksid va b.) iştirokida sodir böladi. Efirlar, kislota angidridlari, olefinlar va b. moddalar olişda qöllaniladi; 2) geologiyada — D. yerpöstidakengtarqalgan jarayon bölib, foydali qazilmalarning hosil bölişida katta ahami-yatga ega. Mas, opal mineralining suvsizlanişidan xalsedon va kvars mine-rallari hosil böladi. Ular xalq xöjaligida keng qöllaniladi. Organizmda ham D. jarayoni bölib turadi, ular fer-mentlar iştirokida röy beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЕГИДРАТЛАНИШ (де... ва гидратланиш) — анорганик ёки органик моддалардан сув ажралиши. 1) кимёда — Д. термик жараёнда кўпинча катализаторлар (концентрланган сульфат, фосфат кислоталар, алюминий-оксид ва б.) иштирокида содир бўлади. Эфирлар, кислота ангидридлари, олефинлар ва б. моддалар олишда қўлланилади; 2) геологияда — Д. ерпўстидакенгтарқалган жараён бўлиб, фойдали қазилмаларнинг ҳосил бўлишида катта аҳами-ятга эга. Мас, опал минералининг сувсизланишидан халцедон ва кварц мине-раллари ҳосил бўлади. Улар халқ хўжалигида кенг қўлланилади. Организмда ҳам Д. жараёни бўлиб туради, улар фер-ментлар иштирокида рўй беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.