Dehqonçumçuqlar
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 236–237-b. — ziyouz.com
Dehqonçumçuqlar D Ye H Q O N Ç U M Ç U Q L A R (Emberizidae) — sayroqi çumçukdar oilasi. Tanasining uz. 12,5—20 sm. Tumşuği konus simon ötkir, ba'zan yöğonlaşgan ustki va ostki kesuvçi qirralari içiga bukilgan. 82 uruği, 317 turi ma'lum. Özbekistan faunasida Emberiza uruğining 10 ta turi tarqalgan. Amerika orollari ayniqsa turlarga boy. Amerika turlaridan ayrimlari şim.- şarqiy Sibirga ham ötadi. Oçiq joylarda (toşloq tundralar, toğlarning quruq yon bağirlarida, butalar orasida, ba'zan örmonlarda) yaşaydi. Juda yoqimli sayraydi. Yerda uya quradi. 2— 6 tadan tuxum bosadi. Ösimlik uruği va boşqa qismlari, şuningdek, haşarotlar b-n oziklanadi. Emberiza D. uruği turlarining nisbatan uzun, dumida oq doğlari böladi. Köpçilik turlari asosan quşlar uçib ötadigan erta bahor va kuz faslida uçraşi sababli D. deb ataladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
Д Е Ҳ Қ О Н Ч У М Ч У Қ Л А Р (Emberizidae) — сайроқи чумчукдар оиласи. Танасининг уз. 12,5—20 см. Тумшуғи конус симон ўткир, баъзан йўғонлашган устки ва остки кесувчи қирралари ичига букилган. 82 уруғи, 317 тури маълум. Ўзбекистан фаунасида Emberiza уруғининг 10 та тури тарқалган. Америка ороллари айниқса турларга бой. Америка турларидан айримлари шим.- шарқий Сибирга ҳам ўтади. Очиқ жойларда (тошлоқ тундралар, тоғларнинг қуруқ ён бағирларида, буталар орасида, баъзан ўрмонларда) яшайди. Жуда ёқимли сайрайди. Ерда уя қуради. 2— 6 тадан тухум босади. Ўсимлик уруғи ва бошқа қисмлари, шунингдек, ҳашаротлар б-н озикланади. Emberiza Д. уруғи турларининг нисбатан узун, думида оқ доғлари бўлади. Кўпчилик турлари асосан қушлар учиб ўтадиган эрта баҳор ва куз фаслида учраши сабабли Д. деб аталади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.