Dengiz navigatsiya xaritalari
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 189-b. — ziyouz.com
Dengiz navigatsiya xaritalari — dengiz xaritalarining asosiy tipi, kema yurgiziş va suziş xavfsizligini ta'minlaş uçun işlatiladi. D. n. x.da qirğoq şakli va xu-susiyati, dengiz tubi relyefi, grunti, suv osti va suv usti qoyalari, oqimlar, dengiz yöllari, kema yölida uçraydigan xavflar (sayozlik, qoya, kuçli dengiz tölqinlari va b.), mayoq, tölqin qaytaradigan inşootlar, magnit en-kayişi haqidagi ma'lumotlar, gidrologik elementlar (dengiz oqimlari, dengiz suv kötarilişiqaytişi, muz çegarasi va h.k.) körsatiladi. D.n.x. maqsadi va masştabiga köra quyidagi turlarga bölinadi: planlar (1:500 — 1:25000), xususiy xaritalar (1:25000 — 1:75000), yöl xaritalari (1:100000 — 1:500000), boş xaritalar (1:750000 -1:5000000).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЕНГИЗ НАВИГАЦИЯ ХАРИТАЛАРИ — денгиз хариталарининг асосий типи, кема юргизиш ва сузиш хавфсизлигини таъминлаш учун ишлатилади. Д. н. х.да қирғоқ шакли ва ху-сусияти, денгиз туби рельефи, грунти, сув ости ва сув усти қоялари, оқимлар, денгиз йўллари, кема йўлида учрайдиган хавфлар (саёзлик, қоя, кучли денгиз тўлқинлари ва б.), маёқ, тўлқин қайтарадиган иншоотлар, магнит эн-кайиши ҳақидаги маълумотлар, гидрологик элементлар (денгиз оқимлари, денгиз сув кўтарилишиқайтиши, муз чегараси ва ҳ.к.) кўрсатилади. Д.н.х. мақсади ва масштабига кўра қуйидаги турларга бўлинади: планлар (1:500 — 1:25000), хусусий хариталар (1:25000 — 1:75000), йўл хариталари (1:100000 — 1:500000), бош хариталар (1:750000 -1:5000000).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.