Dengiz nilufarlari
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 189–190-b. — ziyouz.com
Dengiz nilufarlari (Crinotdea) — ninaterililar sinfi. Körinişi gulga öxşaş, erkin yaşaydi (poyaçasizlar) yoki ötroq hayot keçiradi (poyaçalilar). Tanasi likopçasimon markaziy diyekdan va undan tarqaladigan, köpinça köp marta şoxlanadigan 5 ta nurdan iborat. Poyaçali D. n.ning mar-kaziy diski asosida suv tubiga yopişişiga yordam beradigan, uz. 1 m ça keladigan poyaçasi böladi. Poyaçasiz D. n. rang-barang bölib, suv tubida örmalaş yoki suvda suziş xususiyatiga ega, nurlarining kengligi 90 sm gaça. Hozir D. n.ning 700 turi ma'lum, ulardan 550 turi poyaçasizlar kenja sinfiga kiradi. D. n. rivojlanişi doliolyariya liçinkasi va voyaga yetgan davridan iborat. Mayda plankton organizmlar va detrit b-n oziklanadi. Oziğini suv oqimi tomonga qaratilgan, murakkab tutuvçi tör hosil qiladigan nurlari va ularning ösimtalari — pinnulalari yordamida tutadi. Poyaçali D. n. odatda suvning ança çuqur qismida (10 km gaça çuqurlikda) uçraydi. Poyaçasizlar tropik mintaqadagi sayoz dengizlarda, ayniqsa, keng tarqalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЕНГИЗ НИЛУФАРЛАРИ (Crinotdea) — нинатерилилар синфи. Кўриниши гулга ўхшаш, эркин яшайди (поячасизлар) ёки ўтроқ ҳаёт кечиради (поячалилар). Танаси ликопчасимон марказий диекдан ва ундан тарқаладиган, кўпинча кўп марта шохланадиган 5 та нурдан иборат. Поячали Д. н.нинг мар-казий диски асосида сув тубига ёпишишига ёрдам берадиган, уз. 1 м ча келадиган поячаси бўлади. Поячасиз Д. н. ранг-баранг бўлиб, сув тубида ўрмалаш ёки сувда сузиш хусусиятига эга, нурларининг кенглиги 90 см гача. Ҳозир Д. н.нинг 700 тури маълум, улардан 550 тури поячасизлар кенжа синфига киради. Д. н. ривожланиши долиолярия личинкаси ва вояга етган давридан иборат. Майда планктон организмлар ва детрит б-н озикланади. Озиғини сув оқими томонга қаратилган, мураккаб тутувчи тўр ҳосил қиладиган нурлари ва уларнинг ўсимталари — пиннулалари ёрдамида тутади. Поячали Д. н. одатда сувнинг анча чуқур қисмида (10 км гача чуқурликда) учрайди. Поячасизлар тропик минтақадаги саёз денгизларда, айниқса, кенг тарқалган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.