Denudatsiya
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 200–201-b. — ziyouz.com
Denudatsiya (lot. denudatio — oçilib qoliş, oçilma) — yemirilgan toğ jins, bölaklarining yer yuzasi pastqam joylariga suv, şamol, muzlik va bevosita öz oğirlik kuçi ta'sirida siljib borib töplanişi jarayonlarining majmui. D. jadalligiga va xarakteriga tektonik harakatlar, joyining iqlimi, toğ jinslarining mineral tarkibi, tuproqösimlik qoplamining tuzilişi va inson faoliyati kuçli ta'sir qiladi. D. uzoqdavom etganda yer yuzasining relyefi tekislanadi, ayrim joylari pasayadi, pastte-kislik va peneplenlar tarkib topadi. Bular keyinçalik böladigan tektonik xarakatlardan kötarilib toğlarning suvayirğiç qismida va yon bağirlarida baland denudatsion tekisliklar xreil qiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЕНУДАЦИЯ (лот. denudatio — очилиб қолиш, очилма) — емирилган тоғ жинс, бўлакларининг ер юзаси пастқам жойларига сув, шамол, музлик ва бевосита ўз оғирлик кучи таъсирида силжиб бориб тўпланиши жараёнларининг мажмуи. Д. жадаллигига ва характерига тектоник ҳаракатлар, жойининг иқлими, тоғ жинсларининг минерал таркиби, тупроқўсимлик қопламининг тузилиши ва инсон фаолияти кучли таъсир қилади. Д. узоқдавом этганда ер юзасининг рельефи текисланади, айрим жойлари пасаяди, пастте-кислик ва пенепленлар таркиб топади. Булар кейинчалик бўладиган тектоник харакатлардан кўтарилиб тоғларнинг сувайирғич қисмида ва ён бағирларида баланд денудацион текисликлар хреил қилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.