Depressiya
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 202-b. — ziyouz.com
Depressiya (tibbiyotda) — öziga işonmaslik ruhidagi ğamginlik, tuşkunlik kayfiyati, umidsizlik, tasavvurlarning bir «qolip»ga tuşib qolişi, xohiş-istakning kamayişi, harakatlarning çegaralanişi. Köpgina ruhiy kasalliklarda kuzatiladi. Surunkali öta toliqiş, ruhiy ozor yetkazadigan şaroit (holdan toyiş D.si), ğam-ğussa (reaktiv D.) D.ga sabab bölişi mumkin. D. alomatlari turliça namoyon böladi. Ba'zi turlarida fikrlaş, savollarga javob qaytariş, ba'zan hatto harakat qiliş qiyinla-şadi. Bemor ğamgin körinadi, ayni vaqtda iştahadan qolib, ozib ketadi, yurak urişi va qon bosimi özgaradi, boşi oğriydi, qabziyat böladi, terisi qurişib qoladi yoki ter bosadi; ayollar hayz körmaydi; uyqusi buziladi; iş qobiliyati pasayadi. D.ning ba'zi turlarida bemor özini irodasizlikda ayblaydi, kasallikka, azobuqubatlarga duçor böldim deb öylaydi, oilasi uçun keraksiz kişi, gunohkor deb hisoblaydi va h.k. D. holati moddalar almaşinuvining buzilişi va endokrin kasalliklar b-n birga keçadi. D. bölgan kişi özini özi öldirişga urinişi mumkin, şuning uçun bemorga közquloq bölib turiş kerak. Davo kasallik alomatlariga qarab buyuriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЕПРЕССИЯ (тиббиётда) — ўзига ишонмаслик руҳидаги ғамгинлик, тушкунлик кайфияти, умидсизлик, тасаввурларнинг бир «қолип»га тушиб қолиши, хоҳиш-истакнинг камайиши, ҳаракатларнинг чегараланиши. Кўпгина руҳий касалликларда кузатилади. Сурункали ўта толиқиш, руҳий озор етказадиган шароит (ҳолдан тойиш Д.си), ғам-ғусса (реактив Д.) Д.га сабаб бўлиши мумкин. Д. аломатлари турлича намоён бўлади. Баъзи турларида фикрлаш, саволларга жавоб қайтариш, баъзан ҳатто ҳаракат қилиш қийинла-шади. Бемор ғамгин кўринади, айни вақтда иштаҳадан қолиб, озиб кетади, юрак уриши ва қон босими ўзгаради, боши оғрийди, қабзият бўлади, териси қуришиб қолади ёки тер босади; аёллар ҳайз кўрмайди; уйқуси бузилади; иш қобилияти пасаяди. Д.нинг баъзи турларида бемор ўзини иродасизликда айблайди, касалликка, азобуқубатларга дучор бўлдим деб ўйлайди, оиласи учун кераксиз киши, гуноҳкор деб ҳисоблайди ва ҳ.к. Д. ҳолати моддалар алмашинувининг бузилиши ва эндокрин касалликлар б-н бирга кечади. Д. бўлган киши ўзини ўзи ўлдиришга уриниши мумкин, шунинг учун беморга кўзқулоқ бўлиб туриш керак. Даво касаллик аломатларига қараб буюрилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.