Dermatomikozlar
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 207–208-b. — ziyouz.com
Dermatomikozlar (dermato... va yun. mykes — zamburuğ) — terining zamburuğli kasalliklari; parazit zamburuğlar (dermatomitsetlar) qözğatadi. D. 4 xil böladi: 1) keratomikozlar — zamburuğlar terining eng ustki muguz qavatida yoki soç kutikulasida böladi; unda yalliğlaniş, oğriq, qiçişiş alomatlari kuzatilmaydi. Bunga qipiqdi temiratki, eritrazma, pyedra (soçdagi suv sirka), qöltiq trixomikozi kiradi; 2) epidermomikozlar — zamburuğlar terining muguz qavatida, tirnoqlarda böladi, köpinça teri yalliğlanadi. Bunga çov va oyoq panjasi epidermofitiyasi, rubrofitiya, kandidamikozlar kiradi; 3) trixomikozlar — zamburuğlar terining ustki qavatini yalliğlantirib, soçning tagigaça kirib ketadi. Bularga trixofitiya, mikrosporiya, kal (favus) kiradi, ular yuqumli; 4) çuqur mikozlar — zamburuğlar terining çuqur qavatiga ötib, oğir yalliğlaniş alomatlari, katta-kiçik tugunçalar paydo qiladi; keyinçalik qon va limfa tomirlari orqali muskul, suyak va içki a'zolar (öpka, buyrak, içak)ga ham tarqaladi. Vaqtida davolanmasa oğir oqibatlarga olib borişi mumkin. D.ning oldini oliş uçun şaxsiy gigiyena qoidalariga qat'iy amal qiliş, kasallik manbai va bemorni vaqtida aniqlaş, şuningdek, bemorning oila a'zolari, bolalar muassasalaridagi tarbiyalanuvçilar va barça xodimlarni tibbiy körikdan ötkazib turiş lozim. Davo asosan kasallikning xili va alomatlari ga qarab buyuriladi.
Ad..Arifov S, Eşboyev E., Teri va tanosil kasalliklari, T., 1997.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЕРМАТОМИКОЗЛАР (дермато... ва юн. mykes — замбуруғ) — терининг замбуруғли касалликлари; паразит замбуруғлар (дерматомицетлар) қўзғатади. Д. 4 хил бўлади: 1) кератомикозлар — замбуруғлар терининг энг устки мугуз қаватида ёки соч кутикуласида бўлади; унда яллиғланиш, оғриқ, қичишиш аломатлари кузатилмайди. Бунга қипиқди темиратки, эритразма, пьедра (сочдаги сув сирка), қўлтиқ трихомикози киради; 2) эпидермомикозлар — замбуруғлар терининг мугуз қаватида, тирноқларда бўлади, кўпинча тери яллиғланади. Бунга чов ва оёқ панжаси эпидермофитияси, руброфития, кандидамикозлар киради; 3) трихомикозлар — замбуруғлар терининг устки қаватини яллиғлантириб, сочнинг тагигача кириб кетади. Буларга трихофития, микроспория, кал (фавус) киради, улар юқумли; 4) чуқур микозлар — замбуруғлар терининг чуқур қаватига ўтиб, оғир яллиғланиш аломатлари, катта-кичик тугунчалар пайдо қилади; кейинчалик қон ва лимфа томирлари орқали мускул, суяк ва ички аъзолар (ўпка, буйрак, ичак)га ҳам тарқалади. Вақтида даволанмаса оғир оқибатларга олиб бориши мумкин. Д.нинг олдини олиш учун шахсий гигиена қоидаларига қатъий амал қилиш, касаллик манбаи ва беморни вақтида аниқлаш, шунингдек, беморнинг оила аъзолари, болалар муассасаларидаги тарбияланувчилар ва барча ходимларни тиббий кўрикдан ўтказиб туриш лозим. Даво асосан касалликнинг хили ва аломатлари га қараб буюрилади.
Ад..Арифов С, Эшбоев Э., Тери ва таносил касалликлари, Т., 1997.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.