Detonator
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 214-b. — ziyouz.com
Detonator (lot. detonare — portlamoq) — artilleriya va b. qurolyaroqlarda asosiy zaryadni, şuningdek, yer qaziş işlarida yerga kömilgan zaryadni portlatuvçi modda. Işlaş tarzi detonatsiya kapsulalari va şnurlarida qöllaniladigan oson portlovçi moddaning boşqa moddalarni kuçli portlatişi xossasiga asoslangan. Termoyadro qurollarida plutoniy, uran izotoplari D. sifatida işlatiladi. Bu izotoplar portlaganda termoyadro reaksiyasi hosil qiliş uçun zarur böladigan bir neça ön mln. daraja harorat vujudga keladi. Bunday D. tuzilişi jihatdan umumiy atom zaryadi (bombasi)dan deyarli farq qilmaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЕТОНАТОР (лот. detonare — портламоқ) — артиллерия ва б. қуроляроқларда асосий зарядни, шунингдек, ер қазиш ишларида ерга кўмилган зарядни портлатувчи модда. Ишлаш тарзи детонация капсулалари ва шнурларида қўлланиладиган осон портловчи модданинг бошқа моддаларни кучли портлатиши хоссасига асосланган. Термоядро қуролларида плутоний, уран изотоплари Д. сифатида ишлатилади. Бу изотоплар портлаганда термоядро реакцияси ҳосил қилиш учун зарур бўладиган бир неча ўн млн. даража ҳарорат вужудга келади. Бундай Д. тузилиши жиҳатдан умумий атом заряди (бомбаси)дан деярли фарқ қилмайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.