Devon
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 140–141-b. — ziyouz.com
Devon — Şarq adabiyotida şe'riy töplam. D.da biror şoir şe'rlari qofiya yoki radiflariga köra arab alifbosi tartibida (qofiyalanib keluvçi sözlarning oxirgi harflari asosida) joylaştiriladi. Şarkda D. tuziş şoirning yetuklik belgisi bölgan, şoirlar öz devonlarining mazmunan va şaklan rang-barang bölişiga e'tibor berganlar. D. tuziş 10—11-a.lardan boşlangan, uning şakllaniş davri Şayx Sa'dip zamonasiga töğri keladi. Özbek adabiyoti tarixida D. tuziş Lutfiy, Sakkokiy, Atoiy, Gadoiy kabi şoirlar ijodi b-n boğliq. Alişer Navoiy Şarq adabiyoti tarixida mukammal D. tartib bergan mualliflardan. D. şoirning özi tomonidan, şuningdek, boşqalar tomonidan ham tuziladi. Navoiy ğazallarining ilk D.i noma'lum kotib tomonidan tuzilgan (1465). Unda 15-a. adabiyotidagi deyarli barça şe'r şakllarini köriş mumkin. Keyinroq D. tuziş işiga Bobur, Nodira, Ogahiy, Avaz Ötar va b. şoirlar ham samarali hissa quşganlar. Zamonaviy özbek adabiyotida Habibiy, Sobir Abdulla va b. D. tuzganlar. Ularda ğazallar hoz. özbek alifbosi tartibida joylaştirilgan. Şarq poeziyasi ta'sirida Yevropa adabiyotida ham D. tuziş tajribasi bulgan (Gyote, «Ğarbu şarq devoni»).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЕВОН — Шарқ адабиётида шеърий тўплам. Д.да бирор шоир шеърлари қофия ёки радифларига кўра араб алифбоси тартибида (қофияланиб келувчи сўзларнинг охирги ҳарфлари асосида) жойлаштирилади. Шаркда Д. тузиш шоирнинг етуклик белгиси бўлган, шоирлар ўз девонларининг мазмунан ва шаклан ранг-баранг бўлишига эътибор берганлар. Д. тузиш 10—11-а.лардан бошланган, унинг шаклланиш даври Шайх Саъдип замонасига тўғри келади. Ўзбек адабиёти тарихида Д. тузиш Лутфий, Саккокий, Атоий, Гадоий каби шоирлар ижоди б-н боғлиқ. Алишер Навоий Шарқ адабиёти тарихида мукаммал Д. тартиб берган муаллифлардан. Д. шоирнинг ўзи томонидан, шунингдек, бошқалар томонидан ҳам тузилади. Навоий ғазалларининг илк Д.и номаълум котиб томонидан тузилган (1465). Унда 15-а. адабиётидаги деярли барча шеър шаклларини кўриш мумкин. Кейинроқ Д. тузиш ишига Бобур, Нодира, Огаҳий, Аваз Ўтар ва б. шоирлар ҳам самарали ҳисса қушганлар. Замонавий ўзбек адабиётида Ҳабибий, Собир Абдулла ва б. Д. тузганлар. Уларда ғазаллар ҳоз. ўзбек алифбоси тартибида жойлаштирилган. Шарқ поэзияси таъсирида Европа адабиётида ҳам Д. тузиш тажрибаси булган (Гёте, «Ғарбу шарқ девони»).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.