Deyvid Yum
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 22-b. — ziyouz.com
Yum Deyvid (1711.7.5 Edinburg — 1776.25.8) — ingliz faylasufi, tarixçisi, iqtisodçisi. Agnostitsizmning asosiy prinsiplarini ta'riflab bergan. Sabablarini bilib bölmaydigan «taassurotlar» oqimi bölgan hissiy tajriba (bilimlar manbai) töğrisidagi ta'limotni rivojlantirgan. Borliq bilan ruhning munosabatini hal qilib bölmaydigan masala deb hisoblagan. Substansiya tuşunçasini inkor etgan, uni bamisoli sarob deb bilgan. Ğoyalar assotsiatsiyasi nazariyasini işlab çiqqan. Etikada utilitarizm konsepsiyasini rivojlantirgan, siyosiy iqtisodda A.Smit ilgari surgan qiymatning mehnat nazariyasiga qöşilgan. Yu. ta'limoti I.Kant falsafasi, pozitivizm va nepozitivizm manbalaridan biri hisoblanadi. Asosiy asarlari: «Inson tabiati töğrisida risola», «Tabiiy din töğrisida muloqot», «Jonning abadiyligi haqida», «Stoik», «Skeptik».
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЮМ Дейвид (1711.7.5 Эдинбург — 1776.25.8) — инглиз файласуфи, тарихчиси, иқтисодчиси. Агностицизмнинг асосий принципларини таърифлаб берган. Сабабларини билиб бўлмайдиган «таассуротлар» оқими бўлган ҳиссий тажриба (билимлар манбаи) тўғрисидаги таълимотни ривожлантирган. Борлиқ билан руҳнинг муносабатини ҳал қилиб бўлмайдиган масала деб ҳисоблаган. Субстанция тушунчасини инкор этган, уни бамисоли сароб деб билган. Ғоялар ассоциацияси назариясини ишлаб чиққан. Этикада утилитаризм концепциясини ривожлантирган, сиёсий иқтисодда А.Смит илгари сурган қийматнинг меҳнат назариясига қўшилган. Ю. таълимоти И.Кант фалсафаси, позитивизм ва непозитивизм манбаларидан бири ҳисобланади. Асосий асарлари: «Инсон табиати тўғрисида рисола», «Табиий дин тўғрисида мулоқот», «Жоннинг абадийлиги ҳақида», «Стоик», «Скептик».
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.