Diafilm

Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 249-b. — ziyouz.com

Diafilm (dia... va film) — umumiy mavzu asosiga birlaştirilgan va kinoplyonkaga tuşirilgan harakatsiz oq-qora yoki rangli fotografik tasvir. D. filmoskop yoki tasvirni ekranga tuşiradigan diaproyektor orqali köriladi. Tasvir tovuş b-n birga namoyiş qilinişi mumkin. D. badi-iy, hujjatli, ilmiy-ommabop, öquv va b. janrlarda yaratiladi. D.ni tayyorlaşda ayrim kadrlar (odatda 50—70) muayyan mavzu va adabiy matn asosida birlaştiriladi. D. ma'ruza, tarğibottaşviqot işlarida, maktab-öquv dasturini ötişda muhim vosita hisoblanadi. Ayniqsa, bolalarda estetik didni tarbiyalaş va rivojlantirişda, atrof muhitga qiziqiş uyğotiş va mehnat könikmasi hosil qilişda muhim ahamiyatga ega.

Özbekistan ilmiy-ommabop va hujjatli filmlar studiyasida D. 1971 y.dan işlab çiqariladi. «Egri va töğri» birinçi D.dir. 1972 y.dan buyon 100 dan ortiq nomda (çizilgan, fotografik, oq-qora, rangli va b.) D.lar işlab çiqarildi («Tohir va Zuhra», «Boy ila xizmatçi», «Farhod va Şirin», «Layli va Majnun», «Ur töqmoq!», «Zumrad va Qimmat», «Oltin baliq», «Qarşi çöli», «Sehrli yurt» va b.). Bir yilda 8—10 mavzuda 270 tirajda D. işlanadi.

Turdi Nodirov.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ДИАФИЛЬМ (диа... ва фильм) — умумий мавзу асосига бирлаштирилган ва киноплёнкага туширилган ҳаракатсиз оқ-қора ёки рангли фотографик тасвир. Д. фильмоскоп ёки тасвирни экранга туширадиган диапроектор орқали кўрилади. Тасвир товуш б-н бирга намойиш қилиниши мумкин. Д. бади-ий, ҳужжатли, илмий-оммабоп, ўқув ва б. жанрларда яратилади. Д.ни тайёрлашда айрим кадрлар (одатда 50—70) муайян мавзу ва адабий матн асосида бирлаштирилади. Д. маъруза, тарғиботташвиқот ишларида, мактаб-ўқув дастурини ўтишда муҳим восита ҳисобланади. Айниқса, болаларда эстетик дидни тарбиялаш ва ривожлантиришда, атроф муҳитга қизиқиш уйғотиш ва меҳнат кўникмаси ҳосил қилишда муҳим аҳамиятга эга.

Ўзбекистан илмий-оммабоп ва ҳужжатли фильмлар студиясида Д. 1971 й.дан ишлаб чиқарилади. «Эгри ва тўғри» биринчи Д.дир. 1972 й.дан буён 100 дан ортиқ номда (чизилган, фотографик, оқ-қора, рангли ва б.) Д.лар ишлаб чиқарилди («Тоҳир ва Зуҳра», «Бой ила хизматчи», «Фарҳод ва Ширин», «Лайли ва Мажнун», «Ур тўқмоқ!», «Зумрад ва Қиммат», «Олтин балиқ», «Қарши чўли», «Сеҳрли юрт» ва б.). Бир йилда 8—10 мавзуда 270 тиражда Д. ишланади.

Турди Нодиров.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.