Diatermiya
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 247-b. — ziyouz.com
Diatermiya (dia... va yun. therme — issiqlik, qarorat) — elektr b-n davolaş usullaridan biri, bunda gavda içkarisidagi töqima va a'zolar yuqori çastotali (1000—1650 kGs) va katta kuçli (3 A gaça) özgaruvçan tok b-n isitiladi. D.da butun organizmni isit-may turib, gavdaning istalgan joyida ança içkaridagi töqimalar t-rasini tez kötariş mumkin. Bunda töqimalardagi issiqlik taşkaridan berilgan issiqlikka nisbatan uzoqroq uşlanib turadi. Töqimalarni qizdiriş tufayli qon va limfa aylanişi yaxşilanadi, moddalar almaşinuvi kuçayadi. D. leykotsitlarning himoya funksiyasini oşiradi, şu tufayli örtaça ötkir va surunkali yalliğlaniş kasalliklarini davolaşda köp qöllaniladi. Yuqori çastotali özgaruvçan tok tebranişlari markaziy va periferik nerv sistemasining qözğaluvçanligini kamaytirib, oğriqni bosadi, bu esa nevralgiya, nevrit, radikulit, bod va b. kasalliklarni davolaşda qöl keladi. Skelet muskullari va içki a'zo (jumladan, qon tomiri) muskullari issikda böşaşadi. Şuning uçun qon tomirlarining torayişiga aloqador kasalliklarga, siydik va öt yöllari, şuningdek, öt pufagi spazmiga, me'da va ön ikki barmoq içakning yara kasalligiga davo qilişda D.dan foydalaniladi. Jar-roxlik, dermatologiya va b. sohalarda töqimalarni kuydiriş va qirqiş uçun D. qulay, çunki unda deyarli kon oqmaydi, oğriq kam böladi, ösma hujayralari va infeksiya tarqaliş xavfi kamayadi (yana q. Diatermokoagulyatsiya).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДИАТЕРМИЯ (диа... ва юн. therme — иссиқлик, қарорат) — электр б-н даволаш усулларидан бири, бунда гавда ичкарисидаги тўқима ва аъзолар юқори частотали (1000—1650 кГц) ва катта кучли (3 А гача) ўзгарувчан ток б-н иситилади. Д.да бутун организмни исит-май туриб, гавданинг исталган жойида анча ичкаридаги тўқималар т-расини тез кўтариш мумкин. Бунда тўқималардаги иссиқлик ташкаридан берилган иссиқликка нисбатан узоқроқ ушланиб туради. Тўқималарни қиздириш туфайли қон ва лимфа айланиши яхшиланади, моддалар алмашинуви кучаяди. Д. лейкоцитларнинг ҳимоя функциясини оширади, шу туфайли ўртача ўткир ва сурункали яллиғланиш касалликларини даволашда кўп қўлланилади. Юқори частотали ўзгарувчан ток тебранишлари марказий ва периферик нерв системасининг қўзғалувчанлигини камайтириб, оғриқни босади, бу эса невралгия, неврит, радикулит, бод ва б. касалликларни даволашда қўл келади. Скелет мускуллари ва ички аъзо (жумладан, қон томири) мускуллари иссикда бўшашади. Шунинг учун қон томирларининг торайишига алоқадор касалликларга, сийдик ва ўт йўллари, шунингдек, ўт пуфаги спазмига, меъда ва ўн икки бармоқ ичакнинг яра касаллигига даво қилишда Д.дан фойдаланилади. Жар-рохлик, дерматология ва б. соҳаларда тўқималарни куйдириш ва қирқиш учун Д. қулай, чунки унда деярли кон оқмайди, оғриқ кам бўлади, ўсма ҳужайралари ва инфекция тарқалиш хавфи камаяди (яна қ. Диатермокоагуляция).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.