Differensiatsiya
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 319-b. — ziyouz.com
Differensiatsiya (frans. differentiation, lot. differentia — farqlaniş, farq), ixtisoslaşiş — dastlab bir xil elementlardan iborat bölgan sistemaning sifat jihatidan farq qiladigan bir qança qismlarga ajralib ketişi. D. muayyan sistema funksiyasining kengayişi, intensivligining kötarilişi va bu funksiyalarni uning tarkibiy qismlari örtasida taqsimlanişi b-n boğliq holda sistema işining samarasini oşiradi. D. bir neça şakdsa namoyon böladi. Felogenetik D. — yaxlit taksonning ikki yoki bir neçta qismlarga ajralişi (mas, adaptiv radiatsiya, tur hosil bölişi). Turning populyatsiyalarga D.si tabiiy resurslardan uning optimal foydalanişiga olib keladi. Morfofiziologik D. — evolyutsiya jarayonida organizmlarda har xil funksiyalarni bajaradigan turli xil strukturalarning rivojlanişi. Bunday D.ning ketma-ket paydo böladigan davrlari organizmlarning asosiy tuziliş darajalariga mos keladi. Morfofiziologik D. morfofiziologik jarayon mezonlaridan biri hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДИФФЕРЕНЦИАЦИЯ (франц. differentiation, лот. differentia — фарқланиш, фарқ), ихтисослашиш — дастлаб бир хил элементлардан иборат бўлган системанинг сифат жиҳатидан фарқ қиладиган бир қанча қисмларга ажралиб кетиши. Д. муайян система функциясининг кенгайиши, интенсивлигининг кўтарилиши ва бу функцияларни унинг таркибий қисмлари ўртасида тақсимланиши б-н боғлиқ ҳолда система ишининг самарасини оширади. Д. бир неча шакдца намоён бўлади. Фелогенетик Д. — яхлит таксоннинг икки ёки бир нечта қисмларга ажралиши (мас, адаптив радиация, тур ҳосил бўлиши). Турнинг популяцияларга Д.си табиий ресурслардан унинг оптимал фойдаланишига олиб келади. Морфофизиологик Д. — эволюция жараёнида организмларда ҳар хил функцияларни бажарадиган турли хил структураларнинг ривожланиши. Бундай Д.нинг кетма-кет пайдо бўладиган даврлари организмларнинг асосий тузилиш даражаларига мос келади. Морфофизиологик Д. морфофизиологик жараён мезонларидан бири ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.