Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Diffuzion kamera

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 320-b. — ziyouz.com

    Diffuzion kamera - zaryadli zarralar (proton, elektron, a-zarra va h.k.) ning harakat trayektoriyasini kuzatişga imkon beradigan asbob. Amerikalik fizik L. Langsdorf yasagan (1936). Usti va yonlari şişa, tubi metalloplastinkadan iborat silindr şaklidagi germetik idiş (rayem). D. k. Vilson kamerasit öxşaydi, lekin har doim ionlovçi zarralarga sezgir bölib, uzluksiz işlab turadi. Kameraga tuşgan zaryadli zarra gaz atomlari b-n töqnaşib, elektronlarni ajratadi, ya'ni gaz ionlaşadi. Kameradagi suyuqlik (spirt) buği kondensatlanadi (ka-meraning tagi sovitiladi va qopqoği isitiladi, natijada t-ra pasayişi tufayli kamerada öta töyingan buğ hosil böladi) va zarra kameradan ötganda suyuklik tomçilaridan iborat iz qoladi. D. k. yonidan yoritiladi va zarra izi suratga olinadi. D. k. yuqori energiyali zarralarning kameradagi gaz yadrolari b-n özaro töqnaşuvini örganişda, zarralar impulsniy aniqlaşda, katta bosimli gazlarni tekşirişda işlatiladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ДИФФУЗИОН КАМЕРА - зарядли зарралар (протон, электрон, а-зарра ва ҳ.к.) нинг ҳаракат траекториясини кузатишга имкон берадиган асбоб. Америкалик физик Л. Лангсдорф ясаган (1936). Усти ва ёнлари шиша, туби металлопластинкадан иборат цилиндр шаклидаги герметик идиш (раем). Д. к. Вильсон камерасит ўхшайди, лекин ҳар доим ионловчи зарраларга сезгир бўлиб, узлуксиз ишлаб туради. Камерага тушган зарядли зарра газ атомлари б-н тўқнашиб, электронларни ажратади, яъни газ ионлашади. Камерадаги суюқлик (спирт) буғи конденсатланади (ка-меранинг таги совитилади ва қопқоғи иситилади, натижада т-ра пасайиши туфайли камерада ўта тўйинган буғ ҳосил бўлади) ва зарра камерадан ўтганда суюклик томчиларидан иборат из қолади. Д. к. ёнидан ёритилади ва зарра изи суратга олинади. Д. к. юқори энергияли зарраларнинг камерадаги газ ядролари б-н ўзаро тўқнашувини ўрганишда, зарралар импульсный аниқлашда, катта босимли газларни текширишда ишлатилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.