Diftong
Manba: ÖzME, Qöşimça (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 28–29-b. — ziyouz.com
Diftong (yun. s11rI1Nop§o8 — qöş tovuşli, qöş ovozli) — bir böğin hosil qiluvçi 2 fonetik unsur (un-li) dan taşkil topgan murakkab unli; şu jihati bilan monoftongyaang farq qiladi, unsurlarning biri bevosita böğin hosil qiladi, ikkinçisi esa unga ergaşib keladi va böğin hosil qiluvçi hisoblanmaydi. Pasayuvçi (birinçi unli böğin hosil qiladi) va kötariluvçi (ikkinçi unli böğin hosil qiladi) D.lar özaro farqlanadi. D. köpinça nemis, ingliz, ispan, fransuz, xitoy kabi tillarda uçraydi. Turkiy tillarda, xususan, özbek adabiy tilida bunday unlilar yöq, faqat özbek tilining qipçoq lahjalarida (mas, Ğallaorol lahjasida) E. unlisining D.laşuvi kuzatiladi.
Ad.: Rsşetov V.V., Şoabdurahmo-nov 111., Özbek dialektologiyasi, T.. 1978; Reformatskiy A.A., Vvedeniye v yaz1- kovedsniye, M., 1998.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДИФТОНГ (юн. с11рИ1Ноп§о8 — қўш товушли, қўш овозли) — бир бўғин ҳосил қилувчи 2 фонетик унсур (ун-ли) дан ташкил топган мураккаб унли; шу жиҳати билан монофтонгяанг фарқ қилади, унсурларнинг бири бевосита бўғин ҳосил қилади, иккинчиси эса унга эргашиб келади ва бўғин ҳосил қилувчи ҳисобланмайди. Пасаювчи (биринчи унли бўғин ҳосил қилади) ва кўтарилувчи (иккинчи унли бўғин ҳосил қилади) Д.лар ўзаро фарқланади. Д. кўпинча немис, инглиз, испан, француз, хитой каби тилларда учрайди. Туркий тилларда, хусусан, ўзбек адабий тилида бундай унлилар йўқ, фақат ўзбек тилининг қипчоқ лаҳжаларида (мас, Ғаллаорол лаҳжасида) Э. унлисининг Д.лашуви кузатилади.
Ад.: Рсшетов В.В., Шоабдураҳмо-нов 111., Ўзбек диалектологияси, Т.. 1978; Реформатский А.А., Введение в язь1- коведсние, М., 1998.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.