Diktiokaulyoz
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 265-b. — ziyouz.com
Diktiokaulyoz — ötxör hayvonlarda uçraydigan invazion kasallik. Kasallikni bronx va traxeyalarda parazitlik qiladigan Dyctyocaulidae oilasiga mansub nematodalar qözğatadi. Kasallik qoramol, qöy, eçki, tuya va b. hayvonlar örtasida keng tarqalgan. D. deyarli köpçilik çorva boqiladigan mintaqalarda uçraydi. Gelmintlar oraliq xöjayin iştirokisiz rivojlanadi. Hayvonlar suv, öt b-n liçinkalarni yutib zararlanadi. Içakka tuşgan liçinkalar limfa yöli böylab harakatlanib, qonga ötadi, undan öpkaga boradi. Bu parazit hayvon organizmida 1 — 1,5 oyda voyaga yetadi. Qoramollar organizmida 1,5 oydan 2 yilgaça yaşaydi. Kasal hayvonlar iştahasi yöqoladi, yötaladi, ba'zan içi ketadi, harorati 39,5—41° gaça kötariladi.
Davolaş: nilverm, mebendazol, ditrazin divezid, loksuran, yodning suvdagi eritmasi; antigelmintlar b-n degelmintizatsiya qilinadi. Oldi ni oliş: yaylov almaştiriladi, suv manbalari tartibga solinadi. Qöylarga yaylovda boqiş davrida fenotiazin-tuz aralaşmasi yoki fenotiazin aralaş yemga qöşib beriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДИКТИОКАУЛЁЗ — ўтхўр ҳайвонларда учрайдиган инвазион касаллик. Касалликни бронх ва трахеяларда паразитлик қиладиган Dyctyocaulidae оиласига мансуб нематодалар қўзғатади. Касаллик қорамол, қўй, эчки, туя ва б. ҳайвонлар ўртасида кенг тарқалган. Д. деярли кўпчилик чорва боқиладиган минтақаларда учрайди. Гельминтлар оралиқ хўжайин иштирокисиз ривожланади. Ҳайвонлар сув, ўт б-н личинкаларни ютиб зарарланади. Ичакка тушган личинкалар лимфа йўли бўйлаб ҳаракатланиб, қонга ўтади, ундан ўпкага боради. Бу паразит ҳайвон организмида 1 — 1,5 ойда вояга етади. Қорамоллар организмида 1,5 ойдан 2 йилгача яшайди. Касал ҳайвонлар иштаҳаси йўқолади, йўталади, баъзан ичи кетади, ҳарорати 39,5—41° гача кўтарилади.
Даволаш: нильверм, мебендазол, дитразин дивезид, локсуран, йоднинг сувдаги эритмаси; антигельминтлар б-н дегельминтизация қилинади. Олди ни олиш: яйлов алмаштирилади, сув манбалари тартибга солинади. Қўйларга яйловда боқиш даврида фенотиазин-туз аралашмаси ёки фенотиазин аралаш емга қўшиб берилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.