Dilatometriya
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 266-b. — ziyouz.com
Dilatometriya (lot. dilato — kengaytiraman va ...metriya) — fizikaning jismlar ölçamlari özgarişining taşqi ta'sirlar (t-ra, bosim, elektr va magnit maydonlar, ionlovçi nurlaniş va b.)ga boğlikligini örganuvçi bölimi. D. asosan jismning issiklikdan kengayişini va ularning turli anomaliyalarini örganadi. D. maqsadlari uçun işlatiladigan asbobga dilatometr deyiladi. D. usullaridan fizika va materiyaşunoslikda moddalarning xossalarini örganişda foydalaniladi, texnikada metallar va ularning qotişmalari, şişa, plastmassa, quriliş materiallari hajmining özgariş xususiyatlarini örganiş va yangi materiallar yaratişga yordam beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДИЛАТОМЕТРИЯ (лот. dilato — кенгайтираман ва ...метрия) — физиканинг жисмлар ўлчамлари ўзгаришининг ташқи таъсирлар (т-ра, босим, электр ва магнит майдонлар, ионловчи нурланиш ва б.)га боғликлигини ўрганувчи бўлими. Д. асосан жисмнинг иссикликдан кенгайишини ва уларнинг турли аномалияларини ўрганади. Д. мақсадлари учун ишлатиладиган асбобга дилатометр дейилади. Д. усулларидан физика ва материяшуносликда моддаларнинг хоссаларини ўрганишда фойдаланилади, техникада металлар ва уларнинг қотишмалари, шиша, пластмасса, қурилиш материаллари ҳажмининг ўзгариш хусусиятларини ўрганиш ва янги материаллар яратишга ёрдам беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.