Dilbarjin
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 266–267-b. — ziyouz.com
Dilbarjin — qad. şahar xarobasi (mil. av. 5 — mil. 4-a.). Afğonistonning Balx ş.dan 40 km şim. garbda joylaşgan. Yunon-Baqtriya va Kuşon podşoliklari davrida ravnaq topgan. Sovet-Afğon ekspeditsiyasi qaziş işlari olib borgan (1970—78). Xaroba törtburçak şaklda, mudofaa devori (umumiy uz. 1,5 km, kalinligi 3,5 m) b-n öralgan. Bir neça burji, 4 darvozasi, atrofi xandaq bölgan. Şahar markazida 20 m bal.da alohida mudofaa devori (uz. 600 m) b-n öralgan şoh saroyi joylaşgan, uning bir darvozasi bölib atrofi xandaq b-n öralgan. Şahar hududida budda ibodatxonasi, devoriy rasmlar b-n bezatilgan yirik bino, xumdon, mudofaa devorlari xarobalari tekşirilgan. D.dagi binolar haşamatli qilib bezatilgan. Bir xona devoriga otga suyanib turgan şaxslarning töq-qizil, sariq, kök, binafşa, jigarrang rasmlari (bal. 2,13 m) işlangan. Boşqa xonada hökiz minib turgan qind xudolari Şiva va Parvati rasmlari tasvirlangan. Yana bir xonaning devorida tik turgan 12 kişi va qöllarida qadah uşlab ötirgan ikki qator şaxslar tasviri işlangan, tasvirlarning boşlari orasiga qad. hind-brahma yozuvi bitilgan. Rasmlar Hindistonning qad. san'atiga taqlid qilib işlangan bölsada, Bolaliktepa va Panjikent devoriy rasmlariga juda öxşaşdir. D.dan, şuningdek, sopol idişlar, mis tangalar, yunon yozuvi bitilgan toş bölagi ham topilgan.
Ad.: Kruglikova I. T., Pugaçenkova G. A., Dilberdjin, M., 1977; Drevnyaya Baktriya, M., 1984.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДИЛБАРЖИН — қад. шаҳар харобаси (мил. ав. 5 — мил. 4-а.). Афғонистоннинг Балх ш.дан 40 км шим. гарбда жойлашган. Юнон-Бақтрия ва Кушон подшоликлари даврида равнақ топган. Совет-Афғон экспедицияси қазиш ишлари олиб борган (1970—78). Хароба тўртбурчак шаклда, мудофаа девори (умумий уз. 1,5 км, калинлиги 3,5 м) б-н ўралган. Бир неча буржи, 4 дарвозаси, атрофи хандақ бўлган. Шаҳар марказида 20 м бал.да алоҳида мудофаа девори (уз. 600 м) б-н ўралган шоҳ саройи жойлашган, унинг бир дарвозаси бўлиб атрофи хандақ б-н ўралган. Шаҳар ҳудудида будда ибодатхонаси, деворий расмлар б-н безатилган йирик бино, хумдон, мудофаа деворлари харобалари текширилган. Д.даги бинолар ҳашаматли қилиб безатилган. Бир хона деворига отга суяниб турган шахсларнинг тўқ-қизил, сариқ, кўк, бинафша, жигарранг расмлари (бал. 2,13 м) ишланган. Бошқа хонада ҳўкиз миниб турган қинд худолари Шива ва Парвати расмлари тасвирланган. Яна бир хонанинг деворида тик турган 12 киши ва қўлларида қадаҳ ушлаб ўтирган икки қатор шахслар тасвири ишланган, тасвирларнинг бошлари орасига қад. ҳинд-браҳма ёзуви битилган. Расмлар Ҳиндистоннинг қад. санъатига тақлид қилиб ишланган бўлсада, Болаликтепа ва Панжикент деворий расмларига жуда ўхшашдир. Д.дан, шунингдек, сопол идишлар, мис тангалар, юнон ёзуви битилган тош бўлаги ҳам топилган.
Ад.: Кругликова И. Т., Пугаченкова Г. А., Дильберджин, М., 1977; Древняя Бактрия, М., 1984.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.