Dinamik meteorologiya
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 273-b. — ziyouz.com
Dinamik meteorologiya - umumiy meteorologiyaning bir bölimi, atmosferada sodir böladigan dinamik va termodinamik jarayonlarni nazariy jihatdan örganiş, ob-havoni oldindan aytib berişning gidrodinamik usullarini işlab çiqiş va b. b-n şuğullanadi. D. m.ning asosiy vazifasi atmosfera jarayonlarini prognozlaşdan iborat (atmosferada şamol uzgarişi tenglamasi, turli tölqinlar harakati, bosimni hisoblaş, EHM yordamida ma'lum muddatda şamol, harorat, bosimni baholaş kabilar). D. m.ning muhim amaliy vazifasi ob-havo elementlari (t-ra, şamol tezligi, budut, yoğinlar va b.)ga oid ma'lumotlarni oldindan hisoblaş usullarini işlab çiqişdir. At-mosferadagi radiatsion, elektr va fizika jarayonlarini örganiş ham D. m. vazifasiga kiradi (q. Meteorologiya). Özbekistonda D. m.ning asosçilari V. I. Gubin, Ye. M. Kozik va N. N. Roma-novlar hisoblanadi. D. m.ning kelajakda rivojlanişi atmosfera holatini kuzatiş nuqtalarini köpaytiriş, Yerning sun'iy yöldoşlaridan olinadigan ma'lumotlardan, yangi elektron texnikadan foydalanişga boğliq bölib, fizika, kimyo, kibernetika fanlari yutuqlariga ham asoslanadi.
Hamidulla Abdullayev.
Q.: Meteorologiya
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДИНАМИК МЕТЕОРОЛОГИЯ - умумий метеорологиянинг бир бўлими, атмосферада содир бўладиган динамик ва термодинамик жараёнларни назарий жиҳатдан ўрганиш, об-ҳавони олдиндан айтиб беришнинг гидродинамик усулларини ишлаб чиқиш ва б. б-н шуғулланади. Д. м.нинг асосий вазифаси атмосфера жараёнларини прогнозлашдан иборат (атмосферада шамол узгариши тенгламаси, турли тўлқинлар ҳаракати, босимни ҳисоблаш, ЭҲМ ёрдамида маълум муддатда шамол, ҳарорат, босимни баҳолаш кабилар). Д. м.нинг муҳим амалий вазифаси об-ҳаво элементлари (т-ра, шамол тезлиги, будут, ёғинлар ва б.)га оид маълумотларни олдиндан ҳисоблаш усулларини ишлаб чиқишдир. Ат-мосферадаги радиацион, электр ва физика жараёнларини ўрганиш ҳам Д. м. вазифасига киради (қ. Метеорология). Ўзбекистонда Д. м.нинг асосчилари В. И. Губин, Е. М. Козик ва Н. Н. Рома-новлар ҳисобланади. Д. м.нинг келажакда ривожланиши атмосфера ҳолатини кузатиш нуқталарини кўпайтириш, Ернинг сунъий йўлдошларидан олинадиган маълумотлардан, янги электрон техникадан фойдаланишга боғлиқ бўлиб, физика, кимё, кибернетика фанлари ютуқларига ҳам асосланади.
Ҳамидулла Абдуллаев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.