Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Dirixle

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 297-b. — ziyouz.com

    Dirixle (Dirichlet), Peter Gustav Lejyon (1805.13.8, Dyuren — 1859.5.5, Gyottingen) — nemis matematigi. Berlin un-ti (1831—55), Gyottingen un-ti (1855 y.dan) prof. Asosiy ilmiy işlari sonlar nazariyasi va matematik analizga doyr. Birinçi hadi va ayir-masi özaro tub sonlardan iborat butun sonlar arifmetik progressiyasida tub sonlar çeksiz köp ekanligi haqidagi teoremani isbotlagan. Matematik analiz sohasida birinçi bölib qatorning şartli yaqinlaşişi tuşunçasini ta'riflagan va tekşirgan. Uziliş nuqtalari çekli sonda bölgan bölakli monoton funksiyalarni Furye qatorigya yoyiş mumkinligini isbotlagan. Mexanik va matematik fizikaga bağişlagan asarlar muallifi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ДИРИХЛЕ (Dirichlet), Петер Густав Лежён (1805.13.8, Дюрен — 1859.5.5, Гёттинген) — немис математиги. Берлин ун-ти (1831—55), Гёттинген ун-ти (1855 й.дан) проф. Асосий илмий ишлари сонлар назарияси ва математик анализга дойр. Биринчи ҳади ва айир-маси ўзаро туб сонлардан иборат бутун сонлар арифметик прогрессиясида туб сонлар чексиз кўп эканлиги ҳақидаги теоремани исботлаган. Математик анализ соҳасида биринчи бўлиб қаторнинг шартли яқинлашиши тушунчасини таърифлаган ва текширган. Узилиш нуқталари чекли сонда бўлган бўлакли монотон функцияларни Фурье қаторигя ёйиш мумкинлигини исботлаган. Механик ва математик физикага бағишлаган асарлар муаллифи.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.