Dişan qal'a
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 322-b. — ziyouz.com
Dişan qal'a (taşqi qal'a)— Xivaning rabod qismi. 1842 y.da Xorazm xoni Olloqulixon Xivani taşqi hujumdan saqlaş uçun devor (uz. 6250 m, bal. 7—8 m, devor qalinligi 5—6 m.) b-n öratgan. Qurilişga köp aholi jalb qilinib, qal'a 6 haftada bitka-zilgan. D. q.da 10 darvoza bölgan: Hazorasp (Qöy), Pişkanik, Boği şamol, Şayxlar, Tozaboğ, Şohimardon, Doşoyoq, Qöş, Gadoylar va Gandumiyon (Hazorasp va Qöş darvozalaridan boşqalari saqlanmagan). D. q.ning boş köçalari (Hazorasp, Boği şamol, Şohimardon, Qöş) Nurullaboy saroyi, Sayidboy madrasasi va masjidi, Sayid Mohi rui jahon, Tört Şabboz, Abdolbobo majmualari kabi köpgina obidalar saqlanib qolgan. D.q.da hozir ma'muriy va maişiy binolar, xiyobonlar barpo etilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДИШАН ҚАЛЪА (ташқи қалъа)— Хиванинг рабод қисми. 1842 й.да Хоразм хони Оллоқулихон Хивани ташқи ҳужумдан сақлаш учун девор (уз. 6250 м, бал. 7—8 м, девор қалинлиги 5—6 м.) б-н ўратган. Қурилишга кўп аҳоли жалб қилиниб, қалъа 6 ҳафтада битка-зилган. Д. қ.да 10 дарвоза бўлган: Ҳазорасп (Қўй), Пишканик, Боғи шамол, Шайхлар, Тозабоғ, Шоҳимардон, Дошоёқ, Қўш, Гадойлар ва Гандумиён (Ҳазорасп ва Қўш дарвозаларидан бошқалари сақланмаган). Д. қ.нинг бош кўчалари (Ҳазорасп, Боғи шамол, Шоҳимардон, Қўш) Нуруллабой саройи, Сайидбой мадрасаси ва масжиди, Сайид Моҳи руи жаҳон, Тўрт Шаббоз, Абдолбобо мажмуалари каби кўпгина обидалар сақланиб қолган. Д.қ.да ҳозир маъмурий ва маиший бинолар, хиёбонлар барпо этилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.