Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Dismenoreya

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 301-b. — ziyouz.com

    Dismenoreya (due... va yun. men — hayz, rhoira — keçiş), algomeno-r ye ya — hayzning oğriqli keçişi. D.da, odatda, qorin pasti, bel va dumğaza sohasi oğriydi. Oğriq hayzdan oldin yoki uning dastlabki kunlari paydo bölib, butun hayz kunlari davomida kuzatiladi. Ba'zan köngil aynişi, qusiş, boş oğriği, umumiy ahvolning özgarişi hollari kuzatiladi. D. birlamçi va ikkilamçi böladi. Birlamçi D. jinsiy a'zolarning kasalliklari b-n boğliq bölmaydi, köpinça tuğmagan ayollarda uçraydi. Ikkilamçi D. turli ginekologik kasalliklar (ösma, endometrioz va b.)ning oqibatidir. D. mustaqil kasallik bölmay, balki turli kasalliklar, rivojlaniş anomaliyalari va b.ning belgisi sifatida namoyon böladi. D.ning yuzaga kelişida ayniqsa, nerv sistemasining funksional xususiyatlari va özgarişlari, şuningdek, boşdan keçirilgan kasalliklar (infeksiya, zöriqiş, oğir ruhiy keçinmalar), infantilizm, endokrin buzilişlar muhim rol öynaydi. D.ni davolaş uni yuzaga keltirgan omillarni bartaraf etişdan iborat. Birlamçi D.da nerv sistemasi faoliyatini tartibga soliş, normal hayot tarzi, töğri ovqatlaniş, ruhiyatga zararli ta'sirotlarni yöqotiş, turli somatik kasalliklarni davolaş lozim. Ikkilamçi D.da yalliğlaniş kasalliklari, endometrioz va b.ni davolaşga e'tibor beriş kerak.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ДИСМЕНОРЕЯ (due... ва юн. men — ҳайз, rhoira — кечиш), альгомено-р е я — ҳайзнинг оғриқли кечиши. Д.да, одатда, қорин пасти, бел ва думғаза соҳаси оғрийди. Оғриқ ҳайздан олдин ёки унинг дастлабки кунлари пайдо бўлиб, бутун ҳайз кунлари давомида кузатилади. Баъзан кўнгил айниши, қусиш, бош оғриғи, умумий аҳволнинг ўзгариши ҳоллари кузатилади. Д. бирламчи ва иккиламчи бўлади. Бирламчи Д. жинсий аъзоларнинг касалликлари б-н боғлиқ бўлмайди, кўпинча туғмаган аёлларда учрайди. Иккиламчи Д. турли гинекологик касалликлар (ўсма, эндометриоз ва б.)нинг оқибатидир. Д. мустақил касаллик бўлмай, балки турли касалликлар, ривожланиш аномалиялари ва б.нинг белгиси сифатида намоён бўлади. Д.нинг юзага келишида айниқса, нерв системасининг функционал хусусиятлари ва ўзгаришлари, шунингдек, бошдан кечирилган касалликлар (инфекция, зўриқиш, оғир руҳий кечинмалар), инфантилизм, эндокрин бузилишлар муҳим роль ўйнайди. Д.ни даволаш уни юзага келтирган омилларни бартараф этишдан иборат. Бирламчи Д.да нерв системаси фаолиятини тартибга солиш, нормал ҳаёт тарзи, тўғри овқатланиш, руҳиятга зарарли таъсиротларни йўқотиш, турли соматик касалликларни даволаш лозим. Иккиламчи Д.да яллиғланиш касалликлари, эндометриоз ва б.ни даволашга эътибор бериш керак.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.