Dispersiya qonuni
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 305–306-b. — ziyouz.com
Dispersiya qonuni - quyidagi boğliqliklarni ifodalaydigan qonun: 1) tölqin çastotasi ş uning tölqin vektori k ga boğliq; 2) qattiq jism kvant nazariyasida — kvant zarra energiyasi Ye uning kvaziimpulsirga boğliq; 3) suyuklik kvant nazariyasida — suyuklikning elementar ğalayonlaniş energiyasi uning impulsiga boğliq; 4) yoruğlik dispersiyasi — yoruğlikning sinişida sindiriş körsatkiçi p yoruğlik çastotasi so ga boğliq. Bunday dispersiya yoruğlikning tarqaliş jarayonida spektrga ajralişida (mas, yoruğlik şişa prizma orqali ötganda) röy beradi. Şaffof moddada yoruğlik çastotasi ortişi b-n sindiriş körsatkiçi ham kattalaşişi (normal dispersiya) kuzatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДИСПЕРСИЯ ҚОНУНИ - қуйидаги боғлиқликларни ифодалайдиган қонун: 1) тўлқин частотаси ш унинг тўлқин вектори к га боғлиқ; 2) қаттиқ жисм квант назариясида — квант зарра энергияси Е унинг квазиимпульсирга боғлиқ; 3) суюклик квант назариясида — суюкликнинг элементар ғалаёнланиш энергияси унинг импульсига боғлиқ; 4) ёруғлик дисперсияси — ёруғликнинг синишида синдириш кўрсаткичи п ёруғлик частотаси со га боғлиқ. Бундай дисперсия ёруғликнинг тарқалиш жараёнида спектрга ажралишида (мас, ёруғлик шиша призма орқали ўтганда) рўй беради. Шаффоф моддада ёруғлик частотаси ортиши б-н синдириш кўрсаткичи ҳам катталашиши (нормал дисперсия) кузатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.