Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Displaziya

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 307–308-b. — ziyouz.com

    Displaziya (due... va yun. plasis — hosil böliş, ösiş) — embriogenez va tugilgandan keyingi davrda a'zo, töqima yoki tana qismlarining notöğri rivojlanişi. Hoz. vaktda D. xavfli ösmalar rivojlanişidan oldin epiteliy hujayralarining tartibsiz özgarişlarini, ya'ni hujayralar va umuman töqima kompleksining neoplastik (ösma töqimalari rivojlanişiga tomon yönalgan ösiş), normadan taşqari, ösma hosil bölişiga moyil özgarişini anglatadi. Ilgari D. faqat yassi epiteliy hujayralariga xos özgariş deb hisoblanar edi, hozirga kelib bu jarayonni morfologik jihatdan çuqurroq örganiş u boşqa töqima hujayralari, mas, prizmatik, içki sekret bezlari epiteliysi va h. k.ga ham taalluqli ekanligi ma'lum böldi. Hujayra va töqimalardagi özgarişlarning oğirengilligiga köra, D.ning 3—4 darajasi tafovut qilinadi. Uning eng oğir xili «malignizatsiya» — butun töqimani qoplab oladi, hatto ösmaning in-vaziyasi b-n tugaşi ham mumkin. Displatik özgarişlarning tobora kuçayib, rivojlanib borişi pirovardida ösma paydo bölişiga olib keladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ДИСПЛАЗИЯ (due... ва юн. plasis — ҳосил бўлиш, ўсиш) — эмбриогенез ва тугилгандан кейинги даврда аъзо, тўқима ёки тана қисмларининг нотўғри ривожланиши. Ҳоз. вактда Д. хавфли ўсмалар ривожланишидан олдин эпителий ҳужайраларининг тартибсиз ўзгаришларини, яъни ҳужайралар ва умуман тўқима комплексининг неопластик (ўсма тўқималари ривожланишига томон йўналган ўсиш), нормадан ташқари, ўсма ҳосил бўлишига мойил ўзгаришини англатади. Илгари Д. фақат ясси эпителий ҳужайраларига хос ўзгариш деб ҳисобланар эди, ҳозирга келиб бу жараённи морфологик жиҳатдан чуқурроқ ўрганиш у бошқа тўқима ҳужайралари, мас, призматик, ички секрет безлари эпителийси ва ҳ. к.га ҳам тааллуқли эканлиги маълум бўлди. Ҳужайра ва тўқималардаги ўзгаришларнинг оғиренгиллигига кўра, Д.нинг 3—4 даражаси тафовут қилинади. Унинг энг оғир хили «малигнизация» — бутун тўқимани қоплаб олади, ҳатто ўсманинг ин-вазияси б-н тугаши ҳам мумкин. Дисплатик ўзгаришларнинг тобора кучайиб, ривожланиб бориши пировардида ўсма пайдо бўлишига олиб келади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.