Diyen sintezi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 257-b. — ziyouz.com
Diyen sintezi - qöşboğlari oralangan diyen uglevodorod (diyen) larning 1,4 uglerod atomiga töyinmagan birikmalar biriktiriş reaksiyasi. D.s. natijasida boşlanğiç diyenning ik-kinçi va uçinçi uglerod atomlari örtasida qöşboğ bölgan olti a'zoli sikllar vujudga keladi. Diyen vazifasini geterotsiklik birikmalar, mas, furan bajarişi mumkin. D. s. 1928 y.da organik-kimyogarlar O. Dils va K. Alderlar tomonidan kaşf etilgan. D. s. yordamida boşqa usullar b-n olinişi qiyin bölgan politsiklik birikmalar (mas, steroid lar, D vitamin), insektitsidlar va b. moddalar sintez qilinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДИЕН СИНТЕЗИ - қўшбоғлари ораланган диен углеводород (диен) ларнинг 1,4 углерод атомига тўйинмаган бирикмалар бириктириш реакцияси. Д.с. натижасида бошланғич диеннинг ик-кинчи ва учинчи углерод атомлари ўртасида қўшбоғ бўлган олти аъзоли цикллар вужудга келади. Диен вазифасини гетероциклик бирикмалар, мас, фуран бажариши мумкин. Д. с. 1928 й.да органик-кимёгарлар О. Дильс ва К. Альдерлар томонидан кашф этилган. Д. с. ёрдамида бошқа усуллар б-н олиниши қийин бўлган полициклик бирикмалар (мас, стероид лар, D витамин), инсектицидлар ва б. моддалар синтез қилинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.