Dizel elektr stansiyasi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 260-b. — ziyouz.com
Dizel elektr stansiyasi (DES) — dizel dvigateli b-n harakatlanuvçi, bir yoki bir neça elektr toki generatori b-n jihozlangan energetik qurilma. Muqim (statsionar) va Kuçma xillari böladi. Muqim DES ga PO, 120, 330, 440, 735 kVt va undan ortiq quvvatli tört taktli (ba'zan, ikki taktli) dizel örnatiladi. Örtaça quvvatli muqim DES quvvati 750 kVt dan oşmaydi, katta DES esa 220 kVt gaça va undan ortiq quvvatli qilib quriladi. Kuçma DES q.x., örmon xöjaligi, geologikqidiruv ekspeditsiyalari va b.da kuç va yoritiş tarmoqlarini elektr b-n ta'minlaydigan rezerv manba sifatida, transport (dizel-elektrovoz, dizelelektroxod va b.) da asosiy energetik qurilma sifatida qöllaniladi. Quvvati 10 kVt gaça bulgan DES bir ukli avtomobil tirkamasiga urnatib işlatiladi. DES ning afzalligi: tejamli, turğun işlaydi, yengil, tez işga tuşiriladi. DES elektr uzatiş liniyalaridan uzoqdagi joylarni, şuningdek, buğ-kuç va suv-kuç qurilmalari qurib bulmaydigan hududlarni elektr toki b-n ta'minlaşga muljallangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДИЗЕЛЬ ЭЛЕКТР СТАНЦИЯСИ (ДЭС) — дизель двигатели б-н ҳаракатланувчи, бир ёки бир неча электр токи генератори б-н жиҳозланган энергетик қурилма. Муқим (стационар) ва Кучма хиллари бўлади. Муқим ДЭС га ПО, 120, 330, 440, 735 кВт ва ундан ортиқ қувватли тўрт тактли (баъзан, икки тактли) дизель ўрнатилади. Ўртача қувватли муқим ДЭС қуввати 750 кВт дан ошмайди, катта ДЭС эса 220 кВт гача ва ундан ортиқ қувватли қилиб қурилади. Кучма ДЭС қ.х., ўрмон хўжалиги, геологикқидирув экспедициялари ва б.да куч ва ёритиш тармоқларини электр б-н таъминлайдиган резерв манба сифатида, транспорт (дизель-электровоз, дизельэлектроход ва б.) да асосий энергетик қурилма сифатида қўлланилади. Қуввати 10 кВт гача булган ДЭС бир укли автомобиль тиркамасига урнатиб ишлатилади. ДЭС нинг афзаллиги: тежамли, турғун ишлайди, енгил, тез ишга туширилади. ДЭС электр узатиш линияларидан узоқдаги жойларни, шунингдек, буғ-куч ва сув-куч қурилмалари қуриб булмайдиган ҳудудларни электр токи б-н таъминлашга мулжалланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.