Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Dnepr

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 324-b. — ziyouz.com

    Dnepr (yun. Borisfen) — Şarqiy Yevropadagi daryo, RF, Belorussiya va Ukraina xududida. Uz. 2201 km. (Yevropada uzunligi böyiça Volga va Dunaydan keyin 3-örinda), havzasining mayd. 504 ming km2. Valday qirlaridan boşlanib Qora dengizning Dnepr limaniga kuyiladi. D.ning öng va çapdan irmoği köp; yiriklari — Drut, Berezina, Pripyat, Soj, Desna, Suda, Psyol, Vorskla, Samara, Ros. Örta oqimida D.ning vodiysi keng (6—18 km), qad. terrasalar bor. Quyi oqimida D. Qora dengiz böii pastgekisligidan oqib ötadi. Qor va funt suvlaridan töyinadi. Örtaça suv sarfi 1700 m3/sek. Dek.dan mart oxirigaça muzlaydi. D.da kuyiliş yeridan 1677 km masofada kema qatnaydi. Asosiy pristanlari va portlari: Mogilyov, Kiyev, Ka-nev, Çerkassi, Kremençug, Dnepropetrovsk, Zaporojye, Nikopol, Xerson. D. sun'iy suv sistemalari orqali Boltiq dengizi havzasining daryolari: Ğarbiy Dvina b-n Berezina sistemasi, Neman b-n Dnepr-Neman, Ğarbiy Bug b-n Dnepr-Bug kanallari orqali boğlangan. GES lar qurilgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ДНЕПР (юн. Борисфен) — Шарқий Европадаги дарё, РФ, Белоруссия ва Украина худудида. Уз. 2201 км. (Европада узунлиги бўйича Волга ва Дунайдан кейин 3-ўринда), ҳавзасининг майд. 504 минг км2. Валдай қирларидан бошланиб Қора денгизнинг Днепр лиманига куйилади. Д.нинг ўнг ва чапдан ирмоғи кўп; йириклари — Друть, Березина, Припять, Сож, Десна, Суда, Псёл, Ворскла, Самара, Рось. Ўрта оқимида Д.нинг водийси кенг (6—18 км), қад. террасалар бор. Қуйи оқимида Д. Қора денгиз бўии пастгекислигидан оқиб ўтади. Қор ва фунт сувларидан тўйинади. Ўртача сув сарфи 1700 м3/сек. Дек.дан март охиригача музлайди. Д.да куйилиш еридан 1677 км масофада кема қатнайди. Асосий пристанлари ва портлари: Могилёв, Киев, Ка-нев, Черкасси, Кременчуг, Днепропетровск, Запорожье, Никополь, Херсон. Д. сунъий сув системалари орқали Болтиқ денгизи ҳавзасининг дарёлари: Ғарбий Двина б-н Березина системаси, Неман б-н Днепр-Неман, Ғарбий Буг б-н Днепр-Буг каналлари орқали боғланган. ГЭС лар қурилган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.