Do'iy
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 377-b. — ziyouz.com
Do'iy (taxallusi; asl ism-şarifi Xoja Muhammad Yusuf Oxund) (1824 — Xiva — 1909) — özbek şoiri. Xiva va Buxoro madrasalarida tahsil körgan. Xivadagi Arab Muhammadxon madrasasida mudarris, şahar jome masjidida voiz (va'z aytuvçi) bölib xizmat qilgan. Çin sevgi va sadoqat, muruvvat va adolat, haqgöylik va zamona nosozligidan şikoyat D. şe'rlarining asosiy mavzuini taşkil etadi. D. adabiy merosining umumiy hajmi 5 ming misraga yaqin, 2 ta devoni bor. Unda D. bitgan gazallar, Navoiy, Feruz, Rojiy va Munis ğazallariga muxammaslar hamda mustahzod, murabbalar jamlangan. Ayrim ğazal va muxammaslari 20-a. boşlarida Xivada tuzilgan köpgina bayoz va tazkiralarda ham uçraydi. Mazkur qölyozmalar Özbekiston FA Şarqşunoslik in-ti fondida saqlanadi (inv. № 906/III, 908/11, 1152, 1172, 2036, 1143, 1195, 1128, 1131 va b.).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДОЪИЙ (тахаллуси; асл исм-шарифи Хожа Муҳаммад Юсуф Охунд) (1824 — Хива — 1909) — ўзбек шоири. Хива ва Бухоро мадрасаларида таҳсил кўрган. Хивадаги Араб Муҳаммадхон мадрасасида мударрис, шаҳар жоме масжидида воиз (ваъз айтувчи) бўлиб хизмат қилган. Чин севги ва садоқат, мурувват ва адолат, ҳақгўйлик ва замона носозлигидан шикоят Д. шеърларининг асосий мавзуини ташкил этади. Д. адабий меросининг умумий ҳажми 5 минг мисрага яқин, 2 та девони бор. Унда Д. битган газаллар, Навоий, Феруз, Рожий ва Мунис ғазалларига мухаммаслар ҳамда мустаҳзод, мураббалар жамланган. Айрим ғазал ва мухаммаслари 20-а. бошларида Хивада тузилган кўпгина баёз ва тазкираларда ҳам учрайди. Мазкур қўлёзмалар Ўзбекистон ФА Шарқшунослик ин-ти фондида сақланади (инв. № 906/III, 908/11, 1152, 1172, 2036, 1143, 1195, 1128, 1131 ва б.).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.